Creatief met bakstenen

Tekenen met bakstenen noemt Henri Jacobs zijn werk op zeven kopgevels van het Haagse nieuwbouwproject Het podium/De Gaarden. De opdracht was om met vier kleuren stenen een patroon te ontwerpen. Hij liet zich inspireren door het schilderij ‘Le Printemps’ van de Vlaamse schilder Abel Grimmer.

‘SeARCH Architecten heeft mij gevraagd om een ontwerp te maken voor het project. Als enige opdracht kreeg ik mee dat ik vier kleuren stenen mocht gebruiken, namelijk antraciet, rood, lichtgrijs en wit. Ik ben begonnen met een aantal schetsen van de gevels. Een staat los en de andere zijn per twee verbonden door loopbruggen. Ik heb eerst met de hand arceringen aangegeven van licht naar donker in verschillende variaties. Het schilderij bood mij de inspiratie voor dit gebied dat straatnamen van boomgaarden heeft. Ik heb palimpsestisch getekend. Dat is een techniek uit de middeleeuwen, toen perkament zeldzaam was. Teksten werden voorzichtig weggehaald en overschreven, maar de oorspronkelijke tekst zag je nog daar doorheen. Je ziet dat ook bij landschappen, het oude zie je door het nieuwe heen. Dat heb ik ook bij het ontwerp toegepast, de getekende onderlaag wordt overschreven met een nieuwe tekening en wist deze gedeeltelijk uit. Wel toepasselijk want De Gaarden zijn gesloopt en vernieuwd. De vorige compositie is weg, oude geometrische patronen zijn als het ware overtekend met nieuwe gebouwen. Ik noem het wiskunde. De ondertekeningen op de kopgevels zijn afkomstig uit de boomgaard en die heb ik overtekend met lijnen. In gevel 1, de meest linkse, bestaat de ondertekening uit jonge boompjes, in gevel 2 uit jaarringen die laten zien dat de bomen vele verschillende leeftijden hebben en in gevel 4 een tekening van donkerrode “ringen” in een zwart fond. Van de andere 4 gevels zijn de ondertekeningen gebaseerd op plattegronden van moestuinen, zoals die op het schilderij van Grimmer. Op elke gevel heb ik van licht naar donker gewerkt of van donker naar licht. Tijdens de ontwerpfase heb ik veel contact gehad met de architect. We zijn samen nog bij Wienerberger gaan kijken naar proefstukken voor de gevel. Het heeft allemaal wel veel tijd gekost, ongeveer drie maanden. Ik was letterlijk aan het tekenen met bakstenen. Met het computerprogramma Illustrator kun je bakstenen aanklikken, een kleur geven en zo een ontwerp maken. Ik heb al doende ontdekt dat je in elke schuinte kunt werken. Ik heb gekozen voor een 30 graden halfsteens baksteenverband.’