Einde aan soap bestemmingsplan Zeehelden

Het bestemmingsplan Zeeheldenkwartier wordt deze week goedgekeurd door de Haagse gemeenteraad. Daarmee komt een einde aan een lang proces vol fouten.

Een bouwvergunning aan de Toussaintkade, en met name een 3.30 meter hoge uitbouw, was het laatste struikelblok. Sluimerende twijfels over de gang van zaken werden versterkt toen wethouder Marjolein de Jong (D66) niet kon uitleggen welke procedures rond de bouwvergunning  precies waren doorlopen. De raadsleden bleven haar vervolgens met vragen bestoken, totdat raadsvoorzitter burgemeester Jozias van Aartsen ingreep en het onderwerp terugstuurde naar de commissie.

Nog voor de eerste commissievergadering Ruimte na het zomerreces heeft de wethouder een brief gestuurd met uitleg over de gevolgde procedure. De bouw is volgens de wethouder stedenbouwkundig aanvaardbaar en de ruimte tussen de aanbouw en een bijgebouw worden expliciet aangemerkt als tuin. Omwonenden die moeite hebben met het bouwplan kunnen tegen dit plan in beroep gaan bij Raad van State. Daarmee was voor de meerderheid in de raad de kou uit de lucht, zo bleek tijdens de commissievergadering. Al betreuren diverse fracties de gang van zaken. Zij willen dat dit in de toekomst dit soort verwarring over procedures wordt voorkomen. De wethouder zegde toe dat zij hiernaar zal kijken en nog dit jaar met collega Norder (PvdA, Stadsontwikkeling) een voorstel zal doen.

Het bestemmingsplan Zeeheldenkwartier kwam moeizaam tot stand. Een eerdere versie bevatte zo veel fouten dat het huiswerk van de gemeente over moest. Bovendien waren de bewoners onvoldoende bij de procedures betrokken. Na ruim twee jaar kan het bestemmingsplan nu worden vastgesteld door de raad.

 

Bestemmingsplan Zeeheldenkwartier getekend door gerommel

Een zegen rust er niet op het bestemmingsplan Zeeheldenkwartier. Tijdens de behandeling in de raad is het voorstel terugverwezen naar de raadscommissie. Dat is de tweede keer dat het plan vertraging oploopt. Het lijkt er vooral op dat ambtenaren hun werk niet goed doen.

Uiteindelijk greep burgemeester Jozias van Aartsen vorige week in. Aan het eind van de raadsvergadering werd gesproken over het nieuwe bestemmingsplan voor het Zeeheldenkwartier. Maar opnieuw ging het mis, net als twee jaar geleden. De discussie verliep zo rommelig en stekelig dat het Van Aartsen beter leek het gehele onderwerp van de agenda af te voeren.

Het gebeurt zelden dat een raadsdiscussie op die manier wordt onderbroken en dat een onderwerp wordt teruggestuurd. Raadslid Arjen Lakerveld (VVD) noemde het teleurstellend dat de behandeling weer werd opgeschort, maar vindt ook dat de behandeling zorgvuldig moet en het daarom niet anders kon. Andere raadsfracties, zoals de Haagse Stadspartij sloten zich bij de VVD aan

Een bouwvergunning aan de Toussaintkade, en met name een 3.30 meter hoge uitbouw, zette veel raadsleden aan het denken. Sluimerende twijfels over de gang van zaken werden versterkt toen wethouder Marjolein de Jong (D66) niet kon uitleggen welke procedures rond de bouwvergunning  precies waren doorlopen. De raadsleden bleven haar vervolgens met vragen bestoken, totdat raadsvoorzitter burgemeester Jozias van Aartsen ingreep.

Voor het bestemmingsplan Zeeheldenkwartier is het niet de eerste keer dat de raad twijfels had over de procedure. Een eerdere versie bevatte zo veel fouten dat het huiswerk van de gemeente over moest. Bovendien waren de bewoners naar hun mening onvoldoende bij de procedures betrokken.

De Jongs voorganger wethouder Frits Huffnagel (VVD) ging in de zomer van 2009 uiteindelijk door het stof. “De komende tijd zal ik mij inspannen een kwalitatief hoogwaardig bestemmingsplan te ontwikkelen dat recht doet aan de belangen van bewoners, bedrijven in het Zeeheldenkwartier en die van de gemeente”, aldus de wethouder. Later, bij zijn aftreden als wethouder, noemde hij het een van zijn flaters.

Het bestemmingsplan werd opnieuw gemaakt en aan de bewoners gepresenteerd. Dat gebeurde vlak na het aantreden van wethouder Marjolein de Jong. Zij sprak de vele bezoekers aan de bijeenkomst in het Zeeheldentheater toe en beloofde beterschap. Bewoners mochten zienswijzen indienen en kregen ter plekke uitleg. Vooral over het groen bestond onrust. Bewoners vreesden dat een in groen-bestemming toch gebouwd mag worden. Ook was er onrust over de toekomst van de coffeeshops in de wijk.

In het nieuwe bestemmingsplan mag een tuin voor de helft worden bebouwd.  De PvdA diende een motie in om dit percentage terug te brengen tot 25 procent. Maar door het opschorten van de behandeling werd hierover niet gestemd.
De kritiek van de raad concentreerde zich vorige week op de bouwvergunning in de tuin aan de Toussaintkade. Veel fracties in de raad hadden hun twijfels over de gevolgde procedure. Een bouwwerk van 3.30 meter past volgens buurtbewoners niet in de groene binnentuinen. Wethouder De Jong hield vol dat de correcte procedures waren gevolgd, maar kon de twijfels uit de raad hierover niet wegnemen. De wethouder gaf uiteindelijk toe dat ze niet de hele procedure op haar netvlies had. Voor de tweede keer was in deze kwestie een wethouder met onvoldoende bagage naar de raad gestuurd. Nu moet wethouder De Jong een deel van haar huiswerk overmaken. Na het zomerreces gaat zij het plan opnieuw in de raadscommissie verdedigen. Ze heeft nog de hele zomer om na te denken hoe zij dit gewraakte bestemmingsplan alsnog tot een goed einde kan brengen.

 

‘Geen experimenten in Benoordenhout’

Binnenkort komt er een nieuw bestemmingsplan voor het Benoordenhout. De wijkvereniging is niet gerust op de uitkomst daarvan en heeft het college per brief opgeroepen tot overleg.

Oud-wijkbestuurder Sander van Sonsbeeck hielp bij het opstellen van de brief. “Een aantal oud-bestuurders die het opstellen van het eerste bestemmingsplan van Den Haag voor deze wijk in de jaren tachtig heeft meegemaakt, is betrokken bij het schrijven van de brief. Toen heeft de gemeenteraad gekozen voor een gedetailleerd conserverend bestemmingsplan om het Benoordenhout te beschermen als hoogwaardige woonwijk. Mede daardoor is het nu een van de meest gewilde wijken van Den Haag. Dat moet zo blijven en daarom willen we geen experimenten hier”.

Eén van de zorgen is dat de wijk in verschillende bestemmingsplannen wordt opgedeeld. “Dat was in de jaren tachtig al een wens van de gemeente. Die wilde toen de Nassaubuurt al betrekken bij het centrum en er een soort Manhattan van maken met hoogbouw”. Dat is toen niet gebeurd en er kwam één bestemmingsplan voor de wijk. “Dit is één wijk met één karakter, het Benoordenhout. Daar horen geen verschillende regimes te gelden, want dan gaat de samenhang verloren”. De wijkvereniging is ook tegen de mogelijkheid van vijf bouwlagen bij doorgaande wegen. Dat zou volgens hen afbreuk doen aan de herkenbaarheid van de wijk van buitenaf.

Verandering kan toch ook gunstig zijn voor een wijk? “Benoordenhout is dynamisch genoeg, u ziet de verhuiswagens in de buurt. Er komen genoeg mensen bij, kinderen groeien hier op en er is een bloeiend wijkleven. Je moet van de stad geen museum maken, wordt wel gezegd, maar voor de aantrekkelijkheid moet je het hier juist zo houden. Sterker nog, nieuwe bewoners komen daar voor. Als zij bellen met de gemeente, dan horen ze dat er niks verandert en met die toezegging durven ze veel geld uit te geven voor hun woning hier”, zegt Van Sonsbeeck. Daarom vindt hij dat het behoudend bestemmingsplan ook voor de achtertuinen moet gelden, die ondanks afscheidingen een grote buitenruimte vormen. Volgens de wet mogen daar bouwwerken verrijzen tot 3,8 meter hoog, maar een bestemmingsplan kan dat voorkomen.

Overigens verandert  de wijk wèl  door  sommige grote bouwprojecten, maar volgens Van Sonsbeeck niet in gunstige zin. Denk maar aan het Internationale Strafhof, waarvoor kantoortorens van veertig meter  verrijzen op een mooi stuk duin. En aan Park Arendsdorp dat dreigt te worden opgeofferd aan hoogbouw”.

De wijkvereniging pleit voor overleg al in de beginfase over het bestemmingsplan, dus bij het formuleren van de uitgangspunten. “Zo hebben we dat in de jaren tachtig gedaan en daarmee voorkom je veel narigheid en er is ook geen wettelijke bepaling die zich daartegen verzet”.

De Dienst Stedelijke Ontwikkeling werkt momenteel aan een schetsontwerp van het nieuwe bestemmingsplan dat naar verwachting volgende maand naar de wethouder gaat. Daarna wordt het verder uitgewerkt. Het is nog onbekend wanneer de raad zich hierover kan buigen.

Veel kritiek op nieuw bestemmingsplan Zeeheldenkwartier

De drukbezochte informatieavond over het nieuwe voorontwerp van het bestemmingsplan Zeeheldenkwartier leverde veel kritiek op. De gemeente moest het werk opnieuw doen na falen van het eerste nieuwe bestemmingsplan. Veel onduidelijkheid blijft bij bewoners.

“Beneden mij is een kantoorbestemming. Nu zit daar de ambassade van Kosovo en heb ik een vlag voor mijn raam van een land waar ik niet mee geassocieerd wil worden. Kan dat zomaar?”. “Waarom is de bestemming tuin veranderd in gemengd? Daar kunnen nu ook parkeerplaatsen komen, toch? “Coffeeshops mogen niet, maar hebben allemaal een horecabestemming. Zijn ze daarmee gelegaliseerd?” Het zijn enkele vragen die de aanwezigen bezighielden.

Wethouder Marjolein de Jong (D66, Binnenstad) heeft de commotie rond het eerste ontwerp van bestemmingsplan Zeeheldenkwartier vorig jaar als raadslid meegemaakt. Nu was zij in haar nieuwe functie bij de informatieavond. Haar voorganger Frits Huffnagel noemde het een van zijn flaters als wethouder. Hij moest het bestemmingsplan Zeeheldenkwartier vernieuwen, omdat bestemmingsplannen niet ouder mogen zijn dan tien jaar. Het geldende bestemmingsplan stamt uit begin jaren tachtig. In zijn poging zaten zoveel fouten, dat hij het in de raad gênant noemde. Het huiswerk moest over en het resultaat is nu voorgelegd aan de bewoners.

Schitterende buurt

De Jong opende de informatieavond. “Ik ben blij dat het nu anders gaat. Iedereen krijgt antwoord op de vragen. Zeeheldenkwartier is wat mij betreft een schitterende buurt”, zei zij tegen de volle zaal. Er waren ongeveer honderd buurtbewoners, terwijl de gemeente had gerekend op dertig. De briefjes voor het maken van opmerkingen waren in korte tijd op.

Hans Doove, jurist ruimtelijke ordening bij de gemeente was betrokken bij de vorige en de nieuwe versie van het bestemmingsplan. Hij gaf een toelichting op de systematiek. De bestemming gemengd kan bijvoorbeeld vele zaken omvatten en is ingebracht om wat vrijheid te behouden, zodat niet elke verandering in de wijk een nieuw bestemmingsplan vergt. Wat wel en niet mag, staat in de regels die in het plan zijn opgenomen. Een aantal aanwezigen was bang dat tuinen nu gemakkelijk parkeerplaatsen kunnen worden. “Het is al gebeurd”, riep iemand uit de zaal. Ook anderen hadden voorbeelden.

Coffeeshops

Heikel punt was ook de coffeeshops. “Die staan er niet op. Illegale zaken kunnen niet op de kaart”, zei Doove. Dat leidde tot veel kritiek. “We hebben de bestaande situaties in kaart gebracht en waar coffeeshops zitten, is nu een horecabestemming gegeven. Vanwege het gedoogbeleid in Nederland kunnen we ze niet zomaar wegbestemmen en hebben we voor deze bestemming gekozen”, vulde de wethouder aan.

Een van de bezwaarmakers tegen het vorige ontwerp is Henk Boenders, voormalig bestuurslid van Bewonersorganisatie De Groene Eland. Hij vindt de aanpak nu positief, omdat bij de vorige poging geen informatieavond is gehouden. Hij is nog niet tevreden, omdat de hoogten in het bestemmingsplan nog niet kloppen. “Er zijn genoeg bronnen binnen de gemeente die de juiste hoogten hebben, waarom koppelen ze die bestanden niet?”.

Bewoner van de Zeestraat Chris Broos deelt deze mening. Hij haalt de tekening van de gevelwandregeling uit 1982 tevoorschijn. “Kijk, hier staan de hoogtes. Daar kunnen ze zo een liniaal langs leggen.” Hij wijst op een wit pand in zijn straat, dat net iets lager is dan de rest. “Daar mogen volgens het nieuwe plan nog enkele meters bovenop. Het gaat niet om centimeters, waar Doove tijdens de informatieavond over sprak. Als ik wethouder was geweest, had ik die man al lang een wandelkaart gegeven”.

Gevelwandregeling

Broos is vooral boos dat niet naar zijn kritiek op het oude plan is geluisterd, ondanks eerdere toezeggingen. “We hadden hier een gevelwandregeling, zodat de straat in stijl blijft. Daarin staat precies hoe hoog een pand mag zijn en waar de ramen met bepaalde omvang moeten komen. Die is nu voor de even nummers losgelaten, omdat wij onder  Zeehelden vallen en de overkant van de straat onder Willemspark I. Dat kan toch niet?”

Het  voorontwerp bestemmingsplan Zeeheldenkwartier 2010 ligt tot 15 juli ter inzage bij het Informatiecentrum Den Haag in het stadhuis en is ook te zien op internet www.denhaag.nl/bestemmingplannen onder stadsdeel centrum. Daarna volgt de inspraak en beslist de raad over het bestemmingplan. De Jong hoopt het plan nog dit jaar door de raad goedgekeurd te krijgen.

Huiswerk Zeehelden moet snel over

Het bestemmingsplan voor het Zeeheldenkwartier moet over. Uiterlijk 1 januari 2010 moet het vernieuwde bestemmingsplan door de raad zijn, omdat de gemeente ermee aan de slag wil.

Het bestemmingplan voor het Zeeheldenkwartier moet opnieuw worden gemaakt, omdat het bij de raad ingediende voorstel barstte van de fouten. Dat bleek tijdens de commissievergadering over het bestemmingplan met verantwoordelijk wethouder Frits Huffnagel (VVD, binnenstad), vlak voor het zomerreces. Het plan had goedgekeurd moeten worden tijdens de laatste raadsvergadering voor de zomer, maar dat ging niet door. Het Presidium van de raad besloot het bestemmingplan niet in behandeling te nemen en verwacht een nieuw voorstel van het college.

De lijst met omissies is lang. Zo stonden Hotel Sebel en het Delta Hotel niet aangemerkt als hotel. In totaal waren er op basis van de zienswijzen 21 wijzigingen op de plankaart die het college gegrond achtte. Deze worden meegenomen bij de nieuwe versie. Volgens een woordvoerder van Huffnagel moet de nieuwe versie nog dit jaar af zijn en door de raad worden behandeld.

Hoogwaardig

Huffnagel schreef aan de raad dat de commissievergadering niet naar zijn tevredenheid was verlopen. “De komende tijd zal ik mij inspannen een kwalitatief hoogwaardig bestemmingsplan te ontwikkelen dat recht doet aan de belangen van bewoners, bedrijven in het Zeeheldenkwartier en die van de gemeente”, aldus de wethouder. Huffnagel zei zelf dat aanpassing na het ontdekken van zoveel fouten niet aan de orde was, omdat er mogelijk nog meer – nog onontdekte – fouten in zaten.

Volgens een aantal indieners van zienswijzen bestaat nu veel onduidelijkheid. Het college van b en w had de inspraak op het bestemmingsplan niet van toepassing verklaard, omdat het een conserverend bestemmingsplan is. Een van de indieners, Henk Boenders, is gepensioneerd drukker, voormalig bestuurslid van Bewonersorganisatie De Groene Eland, oud-directeur van buurtbeheerbedrijf Bboz en is zijn rechtenstudie aan het afronden. “Als je een bestemming van de Elandstraat en Piet Heinplein verklaart tot voetgangersgebied, noem ik dat niet conserverend”. Hij heeft een week besteed aan het indienen van een zienswijze. “De kaart op internet is niet goed leesbaar, dus je moet naar het stadhuis en dan met een kopie naar huis, om het goed te bestuderen. Bovendien heeft de gemeente ons niet speciaal laten weten dat we zienswijzen konden indienen, maar wees de Kamer van Koophandel ons erop”. De reactie op zijn zienswijze vindt hij ondermaats. “Ze hebben niet eens gereageerd op mijn suggestie om het Prins Hendrikplein als groengebied te bestempelen, omdat alle pleinen in Zeeheldenkwartier een verkeersfunctie zouden hebben. Dat klopt niet en met een groen bestemming kan worden voorkomen dat het Prins Hendrikplein wordt doorsneden door bijvoorbeeld tramrails. Ik vind het erg belangrijk dat de kern van dat plein onaantastbaar blijft”.

Beterschap

Een ander bezwaar van Boenders is dat de regels van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) niet zijn gevolgd, omdat burgers en maatschappelijke organisaties niet zijn betrokken bij het ontwerp van het bestemmingsplan. Ook Gedeputeerde Staten van de provincie Zuid-Holland klaagden hierover in hun zienswijze. Zij krijgen gelijk en het college belooft beterschap, maar Boenders krijgt geen gelijk onder het mom dat het een conserverend bestemmingsplan betreft. “Dat is in tegenspraak met het plan, waar niet alle bestaande situaties worden gehandhaafd”.

Mevrouw Achou Zhang, die per abuis door het college de heer wordt genoemd, wist al wel vier jaar dat het bestemmingsplan er ging komen. Dat komt mede door haar rol als secretaris van de ondernemersvereniging. “Ik vond het erg merkwaardig dat mijn hotel er niet als hotel in stond. Ik moest er wel om lachen”, zegt zij lachend. Zeker ook omdat een hotel aan de Laan van Meerdervoort wel de juiste bestemming had gekregen, terwijl dat minder lang bestaat dan hotel Sebel (1978). Bovendien was zij bij de voorgesprekken voor het bestemmingplan aanwezig geweest. Ze heeft er alle vertrouwen in dat haar hotel in het nieuwe bestemmingsplan de juiste aanduiding krijgt. “Dat gaat helemaal goed komen”, aldus Zhang.

Wet

De nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening (Wro) schrijft voor dat plannen niet ouder mogen zijn dan tien jaar. Het huidige bestemmingsplan voor Zeeheldenkwartier dateert van begin jaren tachtig. De gemeenten hebben wel een overgangsperiode gekregen van vijf jaar sinds het ingaan van de wet op 1 januari 2008. Bovendien is de bestemmingsplanprocedure ingekort tot 24 weken, wat het halen van de termijn gemakkelijker moet maken.

Den Haag moet alle bestemmingsplannen voor 1 januari 2013 vernieuwd moet hebben. Lukt dat niet, dan mogen voor het gebied met het verouderde bestemmingsplan geen leges meer worden gerekend. Andere sancties voor een te late actualisering van het bestemmingsplan is er niet, laat het ministerie van VROM weten. Bouwvergunningen worden gewoon getoetst en afgegeven, maar daar mogen geen leges meer over worden geheven.