Eerste buurtbibliotheek geopend

Wethouder Ingrid van Engelshoven (D66, Onderwijs en Dienstverlening) heeft de eerste buurtbibliotheek in Den Haag geopend. De buurtbibliotheken moeten een deel van het leed verzachten van het sluiten van zes wijkbibliotheken door bezuinigingen. Zij las voor aan kinderen in Benoordenhout. Verder lezen Eerste buurtbibliotheek geopend

Wethouder Ingrid van Engelshoven (D66, Onderwijs en Dienstverlening) heeft alternatieven gevonden voor de zes wijkbibliotheken die moeten verdwijnen. Het levert een bezuiniging op van ongeveer € 2 miljoen per jaar. Daarmee voldoet zij aan de eis van de Haagse gemeenteraad om nog voor de zomer een plan te hebben.

In het plan komen er zeven vervangende locaties voor de bibliotheken. Dit is vooral bedoeld om mindervalide ouderen en kinderen van 0 tot 12 een goed te bedienen. Deze locaties zijn minstens drie dagen per week drie uur open. “Dat is een minimum, ik denk dat de meeste locaties wel langer open zullen zijn, maar dat is aan de buurtbibliotheken zelf. Zij zien wanneer het nodig is”, aldus de wethouder. De zevende nieuwe locatie komt op verzoek van de nieuwe brede buurtschool de Vuurvlinder in Mariahoeve. Deze gaat pas in 2015 open, als de nieuwbouw van de school klaar is. “We hebben breed gekeken wat nu de prettigste en meest toegankelijke oplossing was voor de te sluiten filialen en dat is gelukt. Iedereen houdt een bibliotheek binnen twee kilometer van huis. Natuurlijk wil iedereen het liefst de eigen wijkbibliotheek open houden, maar ze zien ook wel in dat dat niet kan in deze tijd. We krijgen nu bovendien nieuwe vormen van samenwerking van de buurtcentra van de toekomst, scholen, bibliotheken, buurtbewoners en vrijwilligers”. Het is de bedoeling dat de buurtbibliotheken zelf hun vrijwilligers regelen. Zij krijgen wel ondersteuning van de gemeente, ook bij het inwerken.

Lastige klussen voor het vinden van alternatieven waren vooral Benoordenhout en de Schilderswijk. “In Benoordenhout stak Florence de vinger op en is onderdak gevonden in verzorgingshuis Oostduin. Dit is uiteindelijk in harmonie met de bewoners besloten. De buurt wilde zelf in het oude filiaal verder, maar de kosten daarvoor waren te hoog, dus dat was niet haalbaar. In de Schilderswijk komt een locatie schuin tegenover het huidige filiaal in buurtcentrum De Mussen. Daar was het nog een hele kluif, omdat de huurkosten per vierkante meter niet mals waren. We nemen nu de helft van het deel wat eerst werd gehuurd door Triodos over, dat staat leeg en zo blijft de huur beperkt tot €20.000 per jaar”, zegt Van Engelshoven.

Voor de andere filialen waren al eerder afspraken bijna rond. Het Henri Couvéehuis bood zichzelf aan als alternatief voor het filiaal Statenkwartier/Duinoord, in Escamp komen er naast de grote nieuwe wijkbibliotheek in Escamp nog twee kleine locaties voor Bouwlust/Vrederust en Moerwijk in scholen, de laatste wordt nog gebouwd en tot de opening is een alternatief gevonden in het Coornhertcentrum. In Spoorwijk gaat de Oase aan de Van Meursstraat naast het te sluiten filiaal een buurtbibliotheek herbergen. “Het gebouw is van de Stichting Stad en Kerk, maar ik verwacht niet dat het woord kerk een drempel vormt voor bezoekers. Er komen daar nu al veel mensen die ook gebruik maken van de bibliotheek”.

De hele operatie, het sluiten van de wijkbibliotheken en het openen van de buurtbibliotheken, gaat een paar weken duren. Er is € 227.000,- uitgetrokken voor de inrichting en het begeleiden van vrijwilligers. Daarnaast is structureel €110.000,- nodig. Buiten de huur van een deel van De Mussen, gaat dat geld naar de begeleiding van de vrijwilligers, logistiek en het onderhoud van locatie en collectie. “Het schrikbeeld van een plank in de gang op de nieuwe locaties, komt niet uit. Er komen prettige leerplekken voor kinderen. De expertise voor de inrichting van de bibliotheken komt in handen van de Dienst Openbare Bibliotheken van de gemeente. De collecties worden wel kleiner, wat overblijft, blijft beschikbaar als achtervang”.

In de buurtbibliotheken komt een kleinere collectie boeken, tussen de 2500 en 4000 boeken met een systeem van reserveren bij andere filialen en ophalen in de buurt. Daarnaast start in het schooljaar 2013/2014 een programma bibliotheek in de school waar scholen aan mee kunnen doen. Iedere school die meedoet krijgt een eigen collectie en kan ook boeken reserveren. Daarnaast besteedt het programma aandacht aan leesbevordering. Via een computer op school krijgen leerlingen toegang tot een grote collectie boeken. “De scholen bepalen zelf of ze meedoen, het kost geld per leerling en ik ga niet over de materialen. Ik zie het als een mooie toekomstbestendige ontwikkeling”, aldus de wethouder.

Coalitiepartijen willen eerst visie voor sluiten bibliotheken

Coalitiepartijen PvdA en CDA missen een beleidsplan voor de bibliotheken. Zij willen dat wethouder Ingrid van Engelshoven (D66, Onderwijs, Dienstverlening) eerst daarmee komt, voordat een definitief besluit valt over de sluiting van zes wijkfilialen. Dat zeiden ze deze week tijdens de eerste behandeling van het plan in de raadscommissie.

“Wij vinden het een gemiste kans dat een visie ontbreekt. De keuze is nu gemaakt op basis van bezoekersaantallen, maar een echte kapstok voor het besluit ontbreekt”, zegt Mitra Rambaran van het CDA. Zij wil onder meer een doelgroepenanalyse en een garantie dat de kerntaken van de bibliotheek, leren, lezen en informeren, in de buurt van de te sluiten filialen blijven. PvdA-raadslid Lobke Zandstra mist een beleidsplan. “Dat is eind vorig jaar afgelopen en eer ligt nog geen nieuwe voor de bibliotheken. Nu ligt het spreidingsplan voor , maar in deze volgorde praat het ongemakkelijk. Het flankerend beleid over hoe de taken in de buurt worden opgevangen is nog onduidelijk en ook over de budgetten voor alternatieve oplossingen is nog veel onduidelijk. Wij willen graag van de wethouder elke drie maanden een voortgangsrapport, zodat we de ontwikkelingen kunnen volgen”, aldus Zandstra die erkent dat de bezuinigingsplannen pijnlijk zijn. Ook de VVD vindt de maatregelen pijnlijk en wil garanties over het behoud van taken bij andere instellingen in de buurt.

Huiswerkondersteuning

In de D66 fractie is uitgebreid gesproken over het plan. Ook voor die partij zijn de flankerende maatregelen een belangrijk punt “Maar wat me opviel toen ik de wijkfilialen bezocht, was dat de bibliotheek taken heeft overgenomen die eigenlijk elders horen, zoals huiswerkondersteuning. Dat hoort bij scholen waar daarvoor opgeleid personeel eventueel nog vragen kan beantwoorden. Bovendien gaan alle kinderen naar school en niet allemaal komen ze ook in een bibliotheek”. D66 maakt zich vooral zorgen over de sluiting van de filialen Schilderswijk, Spoorwijk en Bouwlust. “Daar zijn veel mensen met leesachterstand. Wij willen duidelijkheid hoe de wethouder de extra leesbevordering daar wil vervangen als de filialen sluiten”.

Aanbieding

Voorafgaand aan de commissievergadering boden Arjen Kapteijns van GroenLinks een zwartboek en Bart van Kent van de SP handtekeningen aan aan de wethouder. “Dit college financiert lege kantoren in plaats van volle bibliotheken”, zegt Bart van Kent. Net als zijn collega’s bezocht ook hij de bibliotheken. “We hebben meer dan 2000 handtekeningen verzameld. Wij zien talloze mogelijkheden om de bezuinigingen elders te halen, maar dat lukt alleen als het college dat wil. Bijvoorbeeld door het schrappen van het Cultuurforum kun je het sluiten van de best bezochte cultuurinstellingen die we hebben, de bibiotheken, open houden.

Zwartboek

“Wij hebben honderden steunbetuigingen verzameld om de bibliotheken open te houden. Daarvoor hebben we ook kinderboekenschrijvers benaderd. Het is een soort bloemlezing geworden. Wat daaruit duidelijk is, is dat de bibliotheek zoveel meer is dan een gebouw waar je boeken leent, maar het is een ontmoetingsplek. Met dit plan tref je vooral mensen met een kleine beurs die het al niet gemakkelijk hebben. Een alternatief zou kunnen zijn om de leeftijd voor een gratis kaart, nu 17 jaar, te verlagen”.

Zie ook de reportage rondje Haagse bibliotheken

Verdwijnen wijkbibliotheken kleine ramp voor ouderen en kinderen

Wethouder Ingrid van Engelshoven (D66) gaat €2 miljoen bezuinigen op de wijkbibliotheken en dat betekent de sluiting van zes kleinere filialen. De verhuizing van Morgenstond naar het gloednieuwe filiaal aan de Leyweg was al gepland. Boosheid overheerst bij bezoekers van Benoordenhout over de bezoekerscijfers. Medewerkers vinden het vreselijk en een deel loopt duidelijk met frustraties rond, maar zij mogen niets zeggen en verwijzen naar de directeur.

Bij de presentatie van het ‘Nieuw Spreidingsplan Haagse Bibliotheken’, zei de wethouder dat in Benoordenhout geen bezoekcijfers kunnen worden vastgesteld. Kinderen zouden met hun handen langs de sensor gaan en daarmee de cijfers beïnvloeden. “Onzin en ik vind het heel gemeen. Heeft u de sensor gezien”? Aan de balie is een klein tellertje gemonteerd op een onopvallende plek. “Daar heb ik nog nooit kinderen zien wapperen en ik kom hier regelmatig”. De wethouder nuanceert haar uitspraak. “Dat is mij zo gezegd, dat we daarom geen betrouwbare cijfers hebben. Maar het spreidingsplan ligt er na zorgvuldige afwegingen en niet omdat we hier geen bezoekersaantal konden vaststellen”. Directeur van de Dienst Openbare Bibliotheken Charles Noordam licht het verder toe. “In alle filialen is een verband tussen bezoekersaantal en leden van de bibliotheek. Alleen in Benoordenhout klopte dat niet en was het bezoekersaantal vele malen groter. Mijn mensen vertelden me dat de teller op een verkeerde plek zit, waardoor kinderen daar wachtend aan de balie met het wapperen van hun handen de cijfers kunnen beïnvloeden. Dat is de reden geweest dat we het blanco hebben gelaten”. En dat de medewerkers niets mogen zeggen komt door zijn instructies. “Het zijn ambtenaren en het primaat van de besluiten ligt bij college en raad. Als organisatie hebben we belang bij een eenduidig verhaal. Dat onder medewerkers persoonlijke frustraties leven over het sluiten, dat begrijp ik, maar ik heb er geen begrip voor als ze die naar buiten brengen”.

Benoordenhout

“Vaak is het druk hier in de bieb. Zelfs vanaf de Weissenbruchstraat komen ze met school hierheen gelopen, naar het filiaal Haagse Hout is dat niet te doen. En hier praat je ook even gemakkelijk bij met buurtgenoten. Voordeel is de gratis wifi. Die gebruik ik zelf af en toe om de mail op te halen, maar dat doe ik buiten, dus dan tel ik niet mee als bezoeker. Zouden ze die kunnen laten staan? Eigenlijk moet de bieb gewoon openblijven, ik heb het er al met ouders over gehad, we willen best wat meer betalen”, zegt Nutters. Bovendien worden de extra activiteiten zoals het voorlezen voor kinderen en lezingen druk bezocht. In het kleine filiaal midden in de woonwijk aan de Utenbroekestraat is het op vrijdagmiddag erg rustig. Twee kinderen in een hoek, twee in een andere. Maandagmiddag rond het uitgaan van de scholen is het drukker. Aan tafel zit de Bulgaarse Meglena Anatova, studente internationaal en Europees recht met haar laptop op tafel en mobieltje in de hand. “Ik kom hier iedere week voor de atmosfeer en de rust. Nu zit ik mijn huiswerk te doen, maar ik kijk ook wel tussen de boeken. Wat ik het leukste vind hier zijn de kinderboeken en de mensen hier zijn erg aardig, ze nemen echt de tijd om dingen voor je uit te zoeken”. Corrie Rijken, oud-invalkracht in de bieb, wijst ook op de sociale kant. “Hier kun je snel even binnenwippen en heb je contact met buurtgenoten. Als deze sluit, valt veel gezelligheid weg. Ik kom hier 22 jaar en heb een band opgebouwd ook met de medewerkers. In de grote bieb is het toch wat afstandelijker, hier is het leuker.

Schilderswijk

In het filiaal Schilderswijk is het aangenaam druk. Alex van 13 zit een boekje te lezen. “Ik kom hier de hele week, alleen op donderdag is ie dicht. Ik woon aan de Hoefkade en dit is dichtbij. Ik wacht nu op mijn zusjes tot hun school uit is. Als ik naar het centrum moet, ga ik niet zo snel meer naar de bibliotheek, maar nu moet ik weg”, zegt hij en schuift zijn stoel aan, ruimt boeken op en loopt de deur uit. Een vrouw staat bij de kinderboeken. Hanneke van de voorleesexpress, vrijwilligers die eens in de week kinderen met een taalachterstand voorlezen, komt binnen met een moeder en haar kind. “Voor de buurt is het heel jammer als deze verdwijnt, veel kinderen zijn hierop aangewezen om hun huiswerk te maken”, zegt ze. Het meisje komt haar halen en op de bank verzamelen zich snel meer kinderen als Hanneke begint voor te lezen. De deur naar de tuin staat open en er klinkt een piano. Helemaal achter in de bibliotheek maakt Johan Markel zich op om pianoles te geven. “Dat is zo gegroeid, ik geef hier kinderen les. Maar ik weet niet of iets vergelijkbaars kan in de centrale bibliotheek, dit is uniek”, zegt hij.

Spoorwijk

In de bibliotheek aan de Van Meursstraat in Spoorwijk is het erg rustig. De twee schildpadden in het bassin zwemmen rustig heen en weer en zetten zich om beurten af tegen de wand om boven het water een luchtje te scheppen. Twee kinderen bereiden achterin een boekspreekbeurt voor. Erwin Libiee zit aan tafel een computertijdschrift te lezen. “Voor mij is sluiting geen ramp. Ik weet altijd wel wat anders te vinden. Ik ben zo dat als een deur gesloten wordt, gaat een raam open. Daarmee wil ik niet zeggen dat het goed is. Er komen hier veel oude en zieke mensen, die gaan niet zo gemakkelijk naar een andere bieb. Ik begeef me wel eens in het hol van de leeuw, daar waar vlakbij dit besloten is”, zegt Libiee, doelend op de centrale bibliotheek naast het stadhuis. “Het personeel hier heeft mij over mijn computerangst geholpen. Vooral Sylvia die echt luistert naar de mensen en probeert ze te helpen. Zo zijn ze hier niet allemaal. Zij is werelds en heeft wat ik in me had laten bloeien”. Hij haalt Sylvia erbij, maar zij mag niks zeggen over de plannen en staat er zwijgend bij.

Moerwijk

In het filiaal aan de Erasmusweg, Moerwijk is het op zaterdagmiddag ook rustig. Bij binnenkomst lijkt het kleurige interieur vooral leeg, maar in de uithoeken zitten mensen rustig te lezen en aan de andere kant van het kleine filiaal achter de computer te werken. Twee meisjes, Amy van 17 en Leah van 10 zitten met uitzicht op de Erasmusweg aan tafel te lezen. “Nu komen we best vaak, maar de stad is wel ver weg en dan moeten we met de tram. Nu lopen we gewoon”, zegt Amy. “Ja maar volgend jaar ben jij 18 en je pas kwijt”, onderbreekt zus Leah. Amy geeft toe dat ze dan waarschijnlijk ook minder komt. Genet Beyene zit naast haar dochters die achter computers zitten. “Ik kom hier vaak om boeken te halen en soms gaan we samen. Hier hebben ze elk een computer, thuis niet, en het is ook fijn om hier mensen te ontmoeten”. Zelf heeft ze twee computercursussen gevolgd in de bibliotheek. “En we halen hier ook veel informatie. Dingen kun je makkelijker uitleggen met een boek erbij. Bezuinigen kan op meer dingen, maar niet bij bibliotheken. Ik ben bang dat mijn kinderen andere dingen gaan doen na schooltijd als deze sluit. Dat kost ook veel geld want dan maken ze hun opleiding niet af en ben je meer geld kwijt aan uitkeringen”. Bij de romans staat Wilma Hofmeester met een zomeromnibus in haar handen. “Ik kom hier voor mijn moeder van 93. Voor haar is het heel onhandig als dit filiaal sluit. Lopen naar de Leyweg is voor haar geen optie, dus dan moet ze met de taxibus. Het ontneemt haar veel vrijheid. Maar ook voor de kinderen is het erg. Ik werk hier op de Witte Vogel, een school voor kinderen met een meervoudige beperking. Wij gaan hier regelmatig naartoe. We hebben geen vervoer om straks naar een ander filiaal te gaan en dat beperkt de kinderen in hun sociale redzaamheid”.

Bouwlust

De ingang van Bouwlust ligt verscholen naast de kringloopwinkel. Boven aan de trap net na de ingang, staan twee rollatoren. Ook hier is het rustig op zaterdagmiddag en ook hier is het enige wat de medewerkers kwijt willen of mogen dat de drukte net voorbij is. In de leeshoek zit José Peters. “Ik kom hier elke drie weken boeken halen en dan even roddelblaadjes lezen, want die heb ik thuis niet”, zegt ze met een betrapte blik. “Ik zit eigenlijk te wachten op de sluiting, of liever op de opening van de Leyweg, want die heeft meer aanbod en dat is handig voor mijn opleiding. Hier hebben ze alleen studieboeken uit het jaar Prikkebeen en het filiaal is beperkt open, waardoor ik als werkende alleen op zaterdag terecht kan. Voor mij is het eigenlijk wel beter, maar dat wilt u vast niet horen”.

Statenkwartier

In de meeste bibliotheekfilialen ligt wel een lijst waar bezoekers een handtekening tegen het sluiten kunnen achterlaten. In Statenkwartier/Duinoord aan de Valeriusstraat ligt de lijst prominent op tafel. 158 handtekeningen zijn gezet. Aan de leestafel is het druk achter de computers zitten twee jonge vrouwen. Eentje is Anja Steekers. “Ik heb mijn handtekening al gezet. Ik ben net hiernaartoe verhuisd en heb thuis nog geen internet, daarom was ik wel blij dat de bieb zo dichtbij zit. Ik vind het vooral erg voor de mensen die hierboven wonen. Ik ben mobiel, zij veel minder”. Constance Stuffken zit aan de leestafel “Ik kom hier meestal wel even een tijdschrift lezen, dit is toch fantastisch”, zegt ze wijzend op de leestafel. “En bij de nieuwe boeken kijk ik meestal nog even. Ik verheug me erop om met mijn kleinkind leuke dingen te doen in de kinderleeshoek, maar ze is nu pas 2. Hopelijk blijft de bibliotheek open, want het heeft echt wel een functie en gezelligheid”. Rens Bakker, een oudere dame, komt hier onregelmatig regelmatig. “Ik kijk even bij de folders en bij de tijdschriften. Voor lezingen alleen als ik het op tijd zie, vaak vergeet ik het. Ik ben met een oplossing bezig. De wethouder praat met scholen en verzorgingshuizen, maar ik heb een ander idee. Daar moet eerst nog verder over worden gepraat, dus ik kan daar nu niks over zeggen. Denk creatief!

Handtekeningen

In Benoordenhout staat een mevrouw buiten de bibliotheek handtekeningen te verzamelen. Deze zijn door de SP samen met het zwartboek van GroenLinks aangeboden aan de wethouder voorafgaand aan de commissievergadering. Aan het hek van de plek waar ooit een school stond, hangt een spandoek met oproep om naar de commissievergadering te komen. De bewonersvereniging is hier erg actief tegen het sluiten en zal ook zeker de wethouder en de raadsleden kritisch volgen. De wethouder spreekt al met scholen onder meer in de Schilderswijk over alternatieven voor de boeken uit de bibliotheken. “Deze week praat ik met scholen in Spoorwijk en Benoordenhout en we blijven gesprekken voeren om te kijken hoe we het educatieve deel op kunnen vangen. Huiswerkondersteuning hoort juist meer bij scholen dan bij de bibliotheek. Ik ga ook nog in gesprek met verzorgingstehuizen en ouderenorganisaties over oplossingen, maar ik heb daarvoor nog even de tijd”. Als alles doorgaat, zijn de filialen per 2013 dicht.

 

GroenLinks werkt aan zwartboek bibliotheken

GroenLinks is bezorgd om de sluiting van zes bibliotheken in Den Haag. De partij is bang voor de gevolgen voor ouderen en kwetsbare groepen en werkt aan een zwartboek. D66 die in de verkiezingen als hard punt geen bezuinigingen op bibliotheken had, steunt de sluiting van zes bibliotheken.

Wethouder Ingrid van Engelshoven (D66, Onderwijs en Dienstverlening) presenteerde vorige week haar Nieuw spreidingsplan voor Haagse bibliotheken. GroenLinks liet bij de begrotingsbehandeling al blijken niets te zien in bezuinigingen bij de bibliotheken en blijft daarbij. “Bovendien hebben de bibliotheken meerdere functies, ook op punten die het college belangrijk vindt, zoals eenzaamheidsbestrijding. In Den Haag zijn 6000 ouderen eenzaam. Zij gingen naar de bibliotheek om mensen te ontmoeten en dat valt voor een aantal weg. Een verzorgingstehuis waar boeken zijn of een bibliotheekbus in de buurt is dan toch anders”, zegt GroenLinksfractievoorzitter Heleen Weening.

In Spoorwijk is de aanpak van laaggeletterdheid belangrijk. “De drempel is hoger als de bezoekers verder moeten reizen. Deze belangrijke functies moeten we serieus nemen. Vandaar dat we een zwartboek ‘De bieb moet blijven’ maken”, aldus Weening. Daarin wil de partij van de bezoekers weten wat ze gaan verliezen door de sluiting van de bibliotheek. Voor de ingang van te sluiten filialen deelt een actieteam boekleggers uit met het standpunt van GroenLinks tegen sluiting. Reacties worden ter plekke gevraagd en mensen kunnen hun reactie mailen. Over enkele weken biedt GroenLinks de verzamelde reacties aan aan de wethouder.

D66

D66 had ook liever gezien dat er helemaal niet werd bezuinigd op de bibliotheken, maar staat achter het plan. “Het stond ook niet in ons verkiezingsprogramma, maar het zijn andere tijden en de bezuiniging staat in het coalitieakkoord”, zegt D66-raadslid Kim Waanders. Ïk vind wel dat de wethouder op een slimme manier invulling geeft aan de bezuinigingen. Bereikbaarheid en kwaliteit staat voor ons voorop. Ik ga nog wel vragen of de openingstijden verder kunnen worden verruimd”, vervolgt Waanders. Coalitiegenoot, PvdA-raadslid Lobke Zandstra ging deze week kijken in de bibliotheek in de Schilderswijk. “Daar waren kinderen druk bezig met hun huiswerk. Wij vinden het belangrijk dat de goede voorzieningen blijven, maar dat kan ook met bibliotheekfaciliteiten in een verzorgingstehuis of brede buurtschool”, aldus Zandstra. De kinderen zouden hun huiswerk ook kunnen maken in het nabijgelegen buurthuis de Mussen eventueel. “Maar ik moet het voorstel van de wethouder nog goed lezen, dus ik heb nog geen eindoordeel”, aldus Zandstra.

Vragen

De SP vindt het onkies dat de wethouder het plan presenteerde en het personeel informeerde voordat de raad over het plan heeft gesproken en gaat haar in de raadsvergadering vragen daarover stellen. “Ze had de raad ook eerst varianten kunnen voorleggen. Dan hadden we mee kunnen denken. Wij vinden dat ze dit eerst met ons had moeten bespreken”, zegt SP-raadslid Bart van Kent. “Wat er nu ligt vind ik een waardeloos voorstel. Eerst wilde ze de openingstijden verruimen en nu sluit ze zes filialen. De bibliotheek is belangrijk voor de taalontwikkeling van kinderen en het is de best bezochte culturele instelling van Den Haag”.

Francien van Bohemen van de Vereniging van Openbare Bibliotheken had eerder in deze krant al voorspeld dat de bezuinigingen op de Haagse bibliotheken tot sluiting van vijf tot zeven filialen. “Heel naar dat ik gelijk krijg, maar een realistische observatie is dat de overheid moet bezuinigen en dat de bibliotheken daar niet aan ontkomen. Het blijft jammer dat het op deze manier moet en ik verwacht dat op een goede manier wordt omgegaan met de veertig mensen die moeten wijken als gevolg van de sluiting”.

Zes bibliotheken dicht in 2013

Van nu tot 2013 zullen zes van de negentien bibliotheken verdwijnen. In elk stadsdeel blijft wel een filiaal over. Dat heeft wethouder Ingrid van Engelshoven (D66, Onderwijs en Dienstverlening) bekend gemaakt in het spreidingsplan Haagse bibliotheken. Zij haalt daarmee de beloofde bezuiniging van €2,0 miljoen uit het collegeakkoord.

Met de sluiting verdwijnen 40 mensen, zo’n 26 voltijdsbanen. Zij verdwijnen niet per definitie bij de te sluiten filialen. Voor de procedure wordt het sociaal beleidskader van de gemeente gevolgd. Zij krijgen binnen de gemeente een andere baan of een loopbaantraject aangeboden. “We vullen nu al geen vacatures in en gebruiken waar nodig uitzendkrachten. Straks zijn de veertig als eerste aan de beurt bij vervanging en een vacature, want die hebben ervaring”, zegt Charles Noordam, directeur van de Dienst Openbare Bibliotheek in Den Haag.

Zes filialen dicht

Daaruit volgde dat zes filialen dicht moeten: Schilderswijk aan de Koningstraat, , Benoordenhout aan de Utenbroekestraat, Spoorwijk aan de Van Meursstraat. Statenkwartier/Duinoord aan de Valeriusstraat, Moerwijk aan de Erasmusweg, Bouwlust aan de Beresteinlaan en Morgenstond aan de Leyweg. De laatste drie gaan op in de gloednieuwe grootste wijkbibliotheek aan de Leyweg die in juni de deuren opent. De verhuizing van Morgenstond naar het nieuwe pand was al voorzien.

De functies van te sluiten filialen worden ondergebracht bij het behouden wijkfiliaal. “Ieder stadsdeel beschikt straks namelijk nog over minstens een sterke wijkbibliotheek. Maar ook andere instellingen kunnen functies overnemen van te sluiten vestigingen. Denk aan brede buurtscholen, verzorgingstehuizen, of commerciële partijen. In Brabant is er bijvoorbeeld een bank met een bibliotheekcollectie”, aldus wethouder van Engelshoven.  Eerder tijdens een raadsdebat over deze bezuiniging wilden enkele raadsleden geen kleine balie ergens achterin. Daar is de wethouder niet bang voor. “Tot 2013 nemen we de tijd om naar de invulling te kijken. We willen ook met bewoners, scholen en verzorgingstehuizen in gesprek over wat zij nodig vinden in hun wijk, want iedere wijk is anders. Ik streef naar een kleine eigen collectie uit de te sluiten filialen. Ook het overblijvende wijkfiliaal kan ook boeken aanleveren”.

Enige manier

Sluiting was volgens de wethouder de enige manier om de bezuiniging te halen. “Ik heb alle filialen bezocht en we hebben gekeken hoe ze eruit zien, hoe groot het verzorgingsgebied is, wat de samenstelling van de bezoekers is en hoeveel bezoekers er komen. Voor Benoordenhout was volgens de wethouder geen betrouwbaar bezoekersaantal vast te stellen. Daar komen veel kinderen die graag met hun handen voor de sensoren wapperen en daarmee het bezoekersaantal vertekenen. Het mooie is dat geen enkel filiaal hetzelfde is. Overal komt ander publiek. We hadden overal wel wat af kunnen halen, maar dan was het allemaal net niets geweest. Nu blijft in ieder stadsdeel tenminste één sterke bibliotheek binnen bereik.”

Voor het bepalen van de te sluiten filialen is gekeken naar groeimogelijkheden, bezoekersaantallen en openingstijden. “Een goed voorbeeld daarvan is Bomenbuurt. Die is afgelopen jaar met ruimere openingstijden verhuisd naar het winkelgebied in de Fahrenheitstraat en kreeg in de tweede helft van vorig jaar daardoor 22 procent meer leden”, zegt wethouder van Engelshoven.

De openingstijden van de negentien bibliotheken variëren nu van 15 uur in Statenkwartier/Duinoord tot 50 uur in Loosduinen. “Straks zijn de bibliotheken in de stad gemiddeld 39 uur per week open. We streven naar een goede bereikbaarheid en gaan uit van een bibliotheek op 1,5 kilometer afstand. Dat halen we niet meer overal en daar waar dat het geval is, gaan we op zoek naar ondersteunende locaties, zoals campus Teniersplantsoen in de Schilderswijk of de brede school plus in Moerwijk. We willen slim samenwerken”, aldus Ingrid van Engelshoven.

De filialen die open blijven kunnen nog groeien. Bovendien bieden ze stuk voor stuk ruimte voor andere activiteiten, zoals taalcursussen en computerlessen . Dat klinkt als meer werk voor minder personeel. “Een deel daarvan vangen we op door automatisering van het terugbrengen van boeken en van betalingen. We hebben veel stagiairs en we staan niet overal alleen voor. Er zijn ook andere instellingen met mediawijsheid en die taalcursussen geven. We gaan efficiënter organiseren”, aldus directeur Noordam.

 

GroenLinks bezorgd over toekomst bibliotheken

“Ik ben niet tegen verzelfstandiging, maar wel in deze tijd van bezuiniging”, zegt Weening. Zij ziet graag dat de bibliotheek een maatschappelijke functie houdt, hulp biedt aan laaggeletterden en dient als ontmoetingsplek, waar mensen uit hun eenzaamheid worden gehaald.

Dat zijn precies de punten die het college ook in de begroting benoemt als taken voor de bibliotheek. “Ik sta open voor een combinatie van functies, bijvoorbeeld een bibliotheek in een verzorgingstehuis of in een brede buurtschool. We moeten de kwaliteit hoog houden en grip houden op de dienstverlening”, aldus Weening.

Bezuiniging

Wethouder Ingrid van Engelshoven (D66) werkt voor de geraamde bezuiniging van ruim €4 miljoen op de bibliotheken in 2014 aan een nieuw spreidingsplan van wijkfilialen en de koppeling aan brede scholen. Weening “Dat is 16 procent, dat vind ik veel en onverantwoord om dat in deze periode bij bibliotheken te doen. ‘We moeten nu eenmaal bezuinigen’ wordt een soort mantra. Je kunt ook andere keuzes maken. Voor € 4,6 miljoen in vier jaar heb je ook een verlaging van de onroerendzaakbelasting of meer parkeerplaatsen”, aldus de fractievoorzitter.

“Natuurlijk moet je ook bij bibliotheken kijken of het beter kan met minder geld. Ik heb er  vertrouwen in dat wethouder Van Engelshoven dat in goed overleg met de sector doet. Maar kijk vanuit de bibliotheken en torn niet aan de extra activiteiten en toegankelijkheid”. Weening vindt dat het aantal personeelsleden dat moet verdwijnen bij bibliotheken geen harde eis moet zijn. “Spreek een streefcijfer af bij de ambities die je hebt met de bibliotheken. Als blijkt dat je dat niet haalt met zo veel minder mensen, dan moet je een andere afweging maken”.

Filialen

“In de begroting staat dat er tot en met 2014 negentien filialen blijven. Dat is niet meer zo als ik de wethouder nu hoor. Bij de begrotingsbehandeling zei Van Engelshoven dat ze in ieder geval geen filialen sluit voor de bespreking van haar spreidingsplan in de gemeenteraad. In het stadhuis zoemt het dat er zeker filialen gaan verdwijnen”, aldus Weening. Op zich heeft ze daar niets tegen, als iedereen maar een bibliotheek met kwaliteit in de buurt houdt. “Dus meer dan een uitleenbalie. Niet ergens in een hoekje bij een verzorgingstehuis, maar in een vleugel van het gebouw”.

Volgens de Vereniging van Openbare bibliotheken hoeft verzelfstandiging geen gevaar voor de kwaliteit te zijn, “Van de 170 bibliotheekorganisaties zijn er nog tien een gemeentelijke dienst, waaronder Den Haag. De andere zijn ondergebracht in stichtingen. Het voordeel is dat die laatste eigen beleid kunnen maken en aan fondsenwerving kunnen doen. Je kunt ook huisvesting dan anders regelen. Het succes hangt vaak af van de inzet van zowel de gemeente en de bibliotheken”, aldus Van Bohemen.

Volgens een woordvoerder van Van Engelshoven is verzelfstandiging van de bibliotheken in Den Haag overigens niet aan de orde en komt het plan van aanpak van de wethouder nog dit voorjaar naar de raad.