‘Bij gedoe moeten mensen weer bij elkaar worden gebracht, dat kan ik en doe ik ook’

Het ging allemaal heel snel. Half november belde de kandidatencommissie, anderhalve dag dacht ze na en vorige week is ze gekozen tot partijvoorzitter van GroenLinks. Heleen Weening (35) verlaat de Haagse raad waar ze fractievoorzitter was voor haar partij. “Ik krijg vanaf nu een loonstrookje van GroenLinks, niet meer van de Haagse burger”. De Haagse burger waar volgens haar meer mee gepraat moet worden.

De functie van partijvoorzitter is bij GroenLinks een betaalde baan voor 32 uur. Dit is niet bij alle partijen zo. De Haagse wethouder Ingrid van Engelshoven doet het partijvoorzitterschap van D66 bijvoorbeeld onbezoldigd naast haar baan als bestuurder van Den Haag. Ze heeft geen tips gevraagd voor het voorzitterschap, maar de twee komen elkaar wel tegen in hun nieuwe functie, bijvoorbeeld via Ruth Peetoom, partijvoorzitter van het CDA, die alle partijvoorzitters heeft uitgenodigd voor een lunch. “Ingrid keek er wel van op toen ze het hoorde, ze wist niet dat ik dat wilde”. Tot november had Weening er niet bij stilgestaan dat de functie iets voor haar zou kunnen zijn. “Maar na enkele dagen bedacht ik me dat het een prachtige rol is voor het verwezenlijken van onze groene en linkse idealen. Daarnaast wil ik de partij verder ontwikkelen naar een open dialoogpartij, wil ik me inzetten voor verkiezingswinst en daarna voor deelname aan het volgende kabinet”.

De nieuwe partijvoorzitter van GroenLinks stopt ook bij het Nicis Instituut waar ze projectleider was. “Daar werkte ik een dag in de week. De raad kostte me meer tijd. In een kleine fractie is het hard werken als je je taak van volksvertegenwoordiger goed wilt vervullen. Het was intensief, maar ik kon ook veel in de avonden doen en dat is ook handig met kinderen”. Weening zat sinds 2006 in de Haagse raad, tot vorige week toen ze afscheid nam. In die bijna zes jaar kreeg ze twee kinderen. Joost (3) en Maartje (negen maanden). Of ze voor hen nu meer tijd heeft, is maar de vraag. “Dit is ook weer een baan die uit zijn voegen kan schieten. Ik ben daar meer dan vier dagen per week mee bezig. Maar ik heb goede hoop dat ik prima hekjes rond mijn privéleven kan zetten, al wordt het een uitdaging om nee te zeggen”. Ze heeft daarin de afgelopen jaren al wel wat lessen gehad. “Ik leer steeds beter relativeren. Ik denk nu ook wel eens de wereld vergaat niet als ik er niet ben, twee keer zwangerschapsverlof en het afscheid van de raad helpen. Dat afscheid relativeert enorm. ik heb zes jaar in de raad gezeten, daar vergroei je mee en ineens houdt het op. En toch gaat het allemaal gewoon door”.

Opruimen

Rode stukken, waarop de geheime raadsinformatie is gedrukt, liggen nog tussen de stapel op haar tafel. “Een voordeel van het stoppen met raadswerk, is dat al het papier weg kan. Ik heb al heel veel weggegooid. Per 1 maart begin ik in mijn nieuwe functie, eerst nog een weekje vakantie, maar voor die tijd zijn alle raadsstukken wel opgeruimd”, zegt Weening. “Eigenlijk wilde ik die spullen altijd al weggooien, maar ik ben een verzamelaar. Nu komt er een iPad. Ik ga digitaal leren werken. Lastig, want ik vind papier zo fijn werken”.

Na bekendwording van haar kandidatuur op 12 december, reisde zij met haar medekandidaat Arno Uijlenhoet het hele land door. “Dan zie je pas echt wat voor mooie functie het is. Er zijn veel actieve, betrokken leden bij GroenLinks. Ik wil afgerekend worden op het verkleinen van de afstand van de leden tot de partijtop. Ik geloof in de kracht van die 27.000 leden. Het gaat om de uitstraling naar buiten, met een sterke partijtop”. En dat terwijl het gezicht van de partij, fractievoorzitter in de Tweede Kamer Jolande Sap veel kritiek op haar leiderschap te verduren krijgt. “Ik word zo moe van dat breed uitmeten van leiderschapsperikelen . Job Cohen lag niet goed, maar je weet niet wat er intern speelt. De media maken vaak de werkelijkheid. Ik heb veel vertrouwen in Jolande als economisch en financieel woordvoerder en als partijleider. Met elkaar gaan wij ons verhaal helder naar buiten brengen. Het moet een samenhangend en consistent verhaal worden van een krachtige partij en een open dialoogpartij met meer betrokkenheid van de leden. We zoeken een manier om de leden te consulteren bij belangrijke besluiten in de Tweede Kamer, bijvoorbeeld”.

Samenwerking

Weening is sterk voor een links-progressieve samenwerking. Het congres van GroenLinks stemde echter tegen een motie die opriep tot linkse samenwerking. Een teleurstelling? “Ach, met wie we samenwerken is de achterkant. De voorkant is wat willen we bereiken en ik denk dat onze doelen het beste haalbaar zijn met een links-progressieve samenwerking. Dat betekent niet dat je moet samenwerken om de links-progressieve samenwerking. Dat zie je hier in Den Haag ook, daar zoek je steun voor je voorstellen en die vind je het vaakst bij de PvdA en de SP”.

Dat samenwerken roemde burgemeester Jozias van Aartsen nog bij haar afscheid. Daarnaast prees hij haar scherpe blik, gepassioneerde houding en haar eigenzinnigheid. “Het waren mooie woorden. Ik heb ze nog even teruggekeken met mijn vrouw Petra op de bank. Het is leuk dat hij een beeld van me heeft dat consistent is en het klopt. Zo ben ik”. Zo heeft zij toen GroenLinks nog in de coalitie zat, menig brandje geblust. “Dan is er gedoe en moeten mensen weer bij elkaar worden gebracht en gebonden op een doel. Dat kan ik en doe ik ook. Op inhoudelijke overtuiging. Ik ben goed in dealtjes sluiten. Ik ben niet iemand die touwtjes strak trekt en mensen in het gelid zet, maar ik wil ze wel verbinden”.

Na de verkiezingen van 2010 kwam GroenLinks in de Haagse raad in de oppositie terecht. “Daar moest ik enorm aan wennen. Ik kende dat niet, want ik kwam binnen in de coalitie. In de coalitie kon ik bruggen bouwen en deed het ertoe wat ik zei. Het fijne van de oppositie is dat je alles mag zeggen. Als coalitiepartner moest je soms uitleggen waarom je bepaalde compromissen had gesloten en ergens had voorgestemd. Nu kan ik onversneden het GroenLinks-geluid laten horen en ongezouten mijn mening geven, al haalt het als kleine oppositiepartij weinig uit. Je haalt weinig binnen. Een paar moties, een amendementje”.

De geboren Groningse begon haar politieke loopbaan bij de JOVD, de jongerenorganisatie voor Vrijheid en Democratie. Deze organisatie is in 2000 officieel aan de VVD verbonden, maar stond daarvoor al bekend als de jongerenorganisatie van de VVD. Premier Mark Rutte was er bijvoorbeeld voorzitter van 1988 tot 1991. “Ik heb nooit overwogen lid te worden van de VVD. Ik ben destijds bij de JOVD actief geworden, omdat het liberalisme me heel erg aansprak en nog steeds, maar wel met aandacht voor wat kwetsbaar is. Ik ben sindsdien ouder geworden, naar Afrika geweest, dingen scherper gaan zien. Ik vind dat de VVD geen oplossingen heeft voor de problemen die er zijn”. Daarom voor links gekozen? “Links is ook zo’n term, ik kies voor solidair. Vrijheid alleen is niet genoeg. Er zijn ook mensen die hulp nodig hebben”.

Feiten

Na de zomer van 2011 kwam Weening terug van haar tweede zwangerschapsverlof en hield een pleidooi voor factfull politics, politiek op basis van feiten en daarmee meer ruimte voor echt debat. “Ik kan me zo storen aan debatten die nergens over gaan. Onderwerpen die in de raad komen, zonder dat de inbrengers weten wat er onder mensen speelt. We moeten debatteren over de werkelijkheid, over wat er is, wat hier buiten gebeurt in de stad. We moeten geen problemen creëren die er niet zijn”. Maar deed GroenLinks dat niet juist vorige week door de Haagse raad een standpunt te vragen over het landelijke meldpunt van de PVV voor klachten over Midden- en Oost-Europeanen?. “Als er landelijk niks gebeurt, dan moet het maar lokaal en zeker als in die stad ook nog de PVV in de raad zit. Het meldpunt geeft het signaal: jullie zijn niet welkom. Wij willen aangeven dat wij ons daarvan distantiëren”.

In haar afscheidsspeech voor de raad zei Weening dat ze in Den Haag blijft als kritische burger en heus nog wel eens aan jasjes zal trekken. “De GroenLinks-raadsleden David, Inge en Arjen zijn mijn eerste aanspreekpunt, maar ik zal ook bestuurders wel eens aan een jasje trekken. De gesprekken met de mensen in de stad die ik als volksvertegenwoordiger had ga ik missen, net als sommige collega’s en dat gaat door alle partijen heen. Maar ik ga niet mijn opvolgers voor de voeten lopen. Ja, ik heb David tips meegegeven over het fractievoorzitterschap, maar die zijn niet voor hier in de krant”.

In haar nieuwe functie zal ze minder ‘appelsap met bubbels drinken’, wat volgens zoon Joost de corebusiness van zijn moeder was. Hier heb je wel heel erg veel nieuwjaarsrecepties. Straks heb ik ook wel bijeenkomsten, maar nooit zoveel als hier”. Ze is ook geen politicus meer die standpunten moet verdedigen. “Ik moet de dialoog goed laten verlopen, mensen verbinden, dingen organiseren en bloemenmeisje spelen. Ik zal vooral op de achtergrond bezig zijn, het is niet nodig om een voorzitter te zien, Jolande is het gezicht van de partij”. Weening zal elke week aanschuiven bij het fractieberaad in de Tweede Kamer en eens in de drie weken ook overleg voeren met de stuurgroep, waar de fractievoorzitters van Eerste en Tweede Kamer en het Europees Parlement bijeenkomen. Ïk word geen voorzitter van een biljartvereniging, maar praat mee over politieke koers, strategie en campagne”.

Erfenis

Een erfenis die ze uit de raad meeneemt, is het praten met betrokken bijstandsmoeders uit Ypenburg. “Een van de moeders belde me naar aanleiding van berichten over jeugdige criminelen in de Delftselaan. Ze zocht het gesprek over leefbaarheid in buurten die onder druk staan. Elke ouder wil een mooie toekomst voor haar kind. We voeren goede gesprekken en je leert je verplaatsen in het leven van een ander. Een van deze vrouwen heeft vier kinderen en € 50,- per week. Een onmogelijke situatie, zij is dagelijks aan het overleven. Daarom zeg ik praat vaker met in plaats van over mensen. Het is reuze ingewikkeld hier wat aan te doen”. Als partijvoorzitter wil Weening gesprekken met deze groep vrouwen blijven voeren. Het is goed om direct te horen waar je het voor doet”.

De laatste woorden van de oud-fractievoorzitter van GroenLinks in de Haagse raad waren: “En overigens ben ik van mening dat de bomen aan de Laan van Meerdervoort moeten blijven staan”. Gaat ze nu als kritische burger al meteen actie voeren? “Het is idioot om zoveel geld in parkeerplaatsen voor de deur te steken ten koste van het groen en ruimte voor de kinderen. Het is een ridicuul idee, maar zelf actievoeren of inspreken in de raad, hoef ik niet. Hier zijn kritische burgers genoeg en de actiegroep Laat de Laan de Laan kan dat goed”.

Wat gaat Weening dan wel doen? “Me losweken van de lokale politiek en een abonnement nemen op een landelijke krant in plaats van op een lokaal dagblad”.

Gebruik giftig bestrijdingsmiddel niet direct van de baan

Wethouder Sander Dekker (VVD, Stadsbeheer) wil niet onmiddellijk stoppen met het gebruik van het bestrijdingsmiddel Roundup Evolution met het giftige glysofaat. Hij wil eerst een proef met diverse bestrijdingsmiddelen en een reactie van de staatssecretaris van Landbouw afwachten. Verder lezen Gebruik giftig bestrijdingsmiddel niet direct van de baan

GroenLinks werkt aan zwartboek bibliotheken

GroenLinks is bezorgd om de sluiting van zes bibliotheken in Den Haag. De partij is bang voor de gevolgen voor ouderen en kwetsbare groepen en werkt aan een zwartboek. D66 die in de verkiezingen als hard punt geen bezuinigingen op bibliotheken had, steunt de sluiting van zes bibliotheken.

Wethouder Ingrid van Engelshoven (D66, Onderwijs en Dienstverlening) presenteerde vorige week haar Nieuw spreidingsplan voor Haagse bibliotheken. GroenLinks liet bij de begrotingsbehandeling al blijken niets te zien in bezuinigingen bij de bibliotheken en blijft daarbij. “Bovendien hebben de bibliotheken meerdere functies, ook op punten die het college belangrijk vindt, zoals eenzaamheidsbestrijding. In Den Haag zijn 6000 ouderen eenzaam. Zij gingen naar de bibliotheek om mensen te ontmoeten en dat valt voor een aantal weg. Een verzorgingstehuis waar boeken zijn of een bibliotheekbus in de buurt is dan toch anders”, zegt GroenLinksfractievoorzitter Heleen Weening.

In Spoorwijk is de aanpak van laaggeletterdheid belangrijk. “De drempel is hoger als de bezoekers verder moeten reizen. Deze belangrijke functies moeten we serieus nemen. Vandaar dat we een zwartboek ‘De bieb moet blijven’ maken”, aldus Weening. Daarin wil de partij van de bezoekers weten wat ze gaan verliezen door de sluiting van de bibliotheek. Voor de ingang van te sluiten filialen deelt een actieteam boekleggers uit met het standpunt van GroenLinks tegen sluiting. Reacties worden ter plekke gevraagd en mensen kunnen hun reactie mailen. Over enkele weken biedt GroenLinks de verzamelde reacties aan aan de wethouder.

D66

D66 had ook liever gezien dat er helemaal niet werd bezuinigd op de bibliotheken, maar staat achter het plan. “Het stond ook niet in ons verkiezingsprogramma, maar het zijn andere tijden en de bezuiniging staat in het coalitieakkoord”, zegt D66-raadslid Kim Waanders. Ïk vind wel dat de wethouder op een slimme manier invulling geeft aan de bezuinigingen. Bereikbaarheid en kwaliteit staat voor ons voorop. Ik ga nog wel vragen of de openingstijden verder kunnen worden verruimd”, vervolgt Waanders. Coalitiegenoot, PvdA-raadslid Lobke Zandstra ging deze week kijken in de bibliotheek in de Schilderswijk. “Daar waren kinderen druk bezig met hun huiswerk. Wij vinden het belangrijk dat de goede voorzieningen blijven, maar dat kan ook met bibliotheekfaciliteiten in een verzorgingstehuis of brede buurtschool”, aldus Zandstra. De kinderen zouden hun huiswerk ook kunnen maken in het nabijgelegen buurthuis de Mussen eventueel. “Maar ik moet het voorstel van de wethouder nog goed lezen, dus ik heb nog geen eindoordeel”, aldus Zandstra.

Vragen

De SP vindt het onkies dat de wethouder het plan presenteerde en het personeel informeerde voordat de raad over het plan heeft gesproken en gaat haar in de raadsvergadering vragen daarover stellen. “Ze had de raad ook eerst varianten kunnen voorleggen. Dan hadden we mee kunnen denken. Wij vinden dat ze dit eerst met ons had moeten bespreken”, zegt SP-raadslid Bart van Kent. “Wat er nu ligt vind ik een waardeloos voorstel. Eerst wilde ze de openingstijden verruimen en nu sluit ze zes filialen. De bibliotheek is belangrijk voor de taalontwikkeling van kinderen en het is de best bezochte culturele instelling van Den Haag”.

Francien van Bohemen van de Vereniging van Openbare Bibliotheken had eerder in deze krant al voorspeld dat de bezuinigingen op de Haagse bibliotheken tot sluiting van vijf tot zeven filialen. “Heel naar dat ik gelijk krijg, maar een realistische observatie is dat de overheid moet bezuinigen en dat de bibliotheken daar niet aan ontkomen. Het blijft jammer dat het op deze manier moet en ik verwacht dat op een goede manier wordt omgegaan met de veertig mensen die moeten wijken als gevolg van de sluiting”.

GroenLinks bezorgd over toekomst bibliotheken

“Ik ben niet tegen verzelfstandiging, maar wel in deze tijd van bezuiniging”, zegt Weening. Zij ziet graag dat de bibliotheek een maatschappelijke functie houdt, hulp biedt aan laaggeletterden en dient als ontmoetingsplek, waar mensen uit hun eenzaamheid worden gehaald.

Dat zijn precies de punten die het college ook in de begroting benoemt als taken voor de bibliotheek. “Ik sta open voor een combinatie van functies, bijvoorbeeld een bibliotheek in een verzorgingstehuis of in een brede buurtschool. We moeten de kwaliteit hoog houden en grip houden op de dienstverlening”, aldus Weening.

Bezuiniging

Wethouder Ingrid van Engelshoven (D66) werkt voor de geraamde bezuiniging van ruim €4 miljoen op de bibliotheken in 2014 aan een nieuw spreidingsplan van wijkfilialen en de koppeling aan brede scholen. Weening “Dat is 16 procent, dat vind ik veel en onverantwoord om dat in deze periode bij bibliotheken te doen. ‘We moeten nu eenmaal bezuinigen’ wordt een soort mantra. Je kunt ook andere keuzes maken. Voor € 4,6 miljoen in vier jaar heb je ook een verlaging van de onroerendzaakbelasting of meer parkeerplaatsen”, aldus de fractievoorzitter.

“Natuurlijk moet je ook bij bibliotheken kijken of het beter kan met minder geld. Ik heb er  vertrouwen in dat wethouder Van Engelshoven dat in goed overleg met de sector doet. Maar kijk vanuit de bibliotheken en torn niet aan de extra activiteiten en toegankelijkheid”. Weening vindt dat het aantal personeelsleden dat moet verdwijnen bij bibliotheken geen harde eis moet zijn. “Spreek een streefcijfer af bij de ambities die je hebt met de bibliotheken. Als blijkt dat je dat niet haalt met zo veel minder mensen, dan moet je een andere afweging maken”.

Filialen

“In de begroting staat dat er tot en met 2014 negentien filialen blijven. Dat is niet meer zo als ik de wethouder nu hoor. Bij de begrotingsbehandeling zei Van Engelshoven dat ze in ieder geval geen filialen sluit voor de bespreking van haar spreidingsplan in de gemeenteraad. In het stadhuis zoemt het dat er zeker filialen gaan verdwijnen”, aldus Weening. Op zich heeft ze daar niets tegen, als iedereen maar een bibliotheek met kwaliteit in de buurt houdt. “Dus meer dan een uitleenbalie. Niet ergens in een hoekje bij een verzorgingstehuis, maar in een vleugel van het gebouw”.

Volgens de Vereniging van Openbare bibliotheken hoeft verzelfstandiging geen gevaar voor de kwaliteit te zijn, “Van de 170 bibliotheekorganisaties zijn er nog tien een gemeentelijke dienst, waaronder Den Haag. De andere zijn ondergebracht in stichtingen. Het voordeel is dat die laatste eigen beleid kunnen maken en aan fondsenwerving kunnen doen. Je kunt ook huisvesting dan anders regelen. Het succes hangt vaak af van de inzet van zowel de gemeente en de bibliotheken”, aldus Van Bohemen.

Volgens een woordvoerder van Van Engelshoven is verzelfstandiging van de bibliotheken in Den Haag overigens niet aan de orde en komt het plan van aanpak van de wethouder nog dit voorjaar naar de raad.

GroenLinks: PvdA wordt kleurloos

GroenLinks begrijpt niet waarom de PvdA kiest voor een ruk naar rechts in de coalitievorming. Dat zegt fractievoorzitter Heleen Weening van GroenLinks. Ook snapt ze niet waarom D66 het beoogd college met PvdA, VVD en CDA, de partijen die nu onderhandelen over een coalitieakkoord, vernieuwend vindt. “Die partijen regeren hier al sinds tijden”.

Heleen Weening is duidelijk teleurgesteld in de PvdA.  Zij wijt het buitenspel staan van haar partij voor een komend college vooral aan PvdA-onderhandelaar Marnix Norder. “Dat hij aan het begin al zei dat het oude college gewoon door kon met D66 erbij, heeft ons geen goed gedaan”. De GroenLinkser houdt haar hart vast voor de uitkomst van de coalitieonderhandelingen. “Sociale kwesties staan onder druk.  Informateur Boele Staal heeft in zijn verslag een aantal punten genoemd waar met GroenLinks een ruk naar links te maken was. Dat ze daar niet voor hebben gekozen, is een verlies van de partij”. Voorbeelden wil ze ook wel noemen. “Het is nu 10 zetels van de PvdA  tegen 16 van de andere drie partijen in de komende coalitie. Dan is het niet meer mogelijk 30 procent sociale woningbouw vast te houden. Met ons was de verhouding tussen links en rechts 13-13 geweest”. Dan heeft de PvdA in haar ogen meer kans de linkse standpunten overeind te houden, zoals het behoud van 30 procent sociale woningbouw.

Weening begrijpt daarom de keuze van de PvdA voor het CDA boven GroenLinks nog steeds niet. De PvdA heeft wel aangegeven het te betreuren dat GroenLinks geen partij was in het advies van informateur Boele Staal voor een nieuwe coalitie. “Lekker treurig zijn, daar koop je niets voor. Ze laten GroenLinks gewoon los en daarmee het sociaal beleid. Het zegt iets over de PvdA dat ze voor rechts kiezen”.  Zou de keuze iets te maken hebben met de 30.000 stemmers op de rechtse PVV? “Dat zijn meer stemmers dan die op GroenLinks, maar duidelijk minder dan het aantal mensen dat voor de PvdA koos. In de raad zijn toch 21 progressieve zetels”, aldus Weening.

Zij verwacht van D66 dat deze partij de duurzaamheid en de tolerantie in de stad bewaken. “Al vind ik die partij ook als het gaat over burgerschap een lastige. Straks krijg je weer repressie en dat verdient deze stad met 140 nationaliteiten niet. Op dat punt heeft Rabin (Baldewsingh, PvdA, verantwoordelijk wethouder, red.) juist hele goede zaken gedaan. De PvdA raakt kleurloos in het komende rechtse college. Wij noemen het al een rechts college met een rood randje”.