Competenties voor docenten vaag of graag?

Docenten moeten voortaan voldoen aan tien competenties. Deze komen bijvoorbeeld aan bod in sollicitatie- en beoordelingsgesprekken komen. Vier zijn voor alle medewerkers van de Haagse Hogeschool, de andere zes speciaal voor docenten. Om hun persoonlijke kwaliteiten verder te ontwikkelen, dat klinkt vaag, dus wat voegt het toe?

Ingrid van Rooijen, Hoofd HRM Consultancy ontkent dat de competentielijst een nieuw speeltje van HRM is. “Het is juist voor een betere communicatie tussen leidinggevende en medewerker. Een term als ‘presenteren’ is algemeen, maar de toelichting kan zijn dat iemand minder abstract moet formuleren voor de klas, bijvoorbeeld.”

De keuze voor de belangrijkste individuele competenties maken medewerker en leidinggevende samen. Het is de bedoeling dat de competenties ook in vacatureteksten komen. Van Rooijen vindt dat een docent die niet aan alle competenties voldoet niet per definitie slecht is. “Je moet kijken naar individuele capaciteiten, maar ook naar het team, wat je hebt en wat daarbij past.” Helemaal voldoen aan alle competenties is volgens haar ook niet de bedoeling. “Dat zou fantastisch zijn, maar ook eng en gek, want dan heb je robots.”

Als basis zijn competentielijsten genomen van andere hogescholen en het bedrijfsleven. De toegevoegde waarde is volgens haar het gebruiken van dezelfde begrippen. “Zodat je allemaal hetzelfde voor ogen hebt als je over kwaliteiten praat, bijvoorbeeld.”

Paraplu

“Ik vind het fijn dat het geen hele uitgebreide lijst competenties is”, zegt docent Corine van Beest-Barendregt. Als docent kan zij zich vinden in de lijst, maar het zijn dan ook algemeenheden. “Een gesprek is pas efficiënt als je die loslaat en het hebt over dagelijkse bezigheden. Ik zie het als een paraplu.”

“Als het in een gesprek over feedback gaat, wil ik niet de vraag krijgen of ik een ‘bruikbare terugkoppeling geef over de kwaliteit van het werk en de bereikte resultaten’. Ik verwacht dan eerder dat me wordt gevraagd hoe ik feedback geef.”

Als een docent niet flexibel is en zijn werkwijze niet wil veranderen, betekent dat volgens haar niet automatisch dat hij slecht functioneert. “Eenheidsworst kan niet en de eigenschappen van de ene docent kunnen die van een ander aanvullen. Een oud-student die bij Domino’s werkt, vroeg bij een bijeenkomst over competenties iedere docent naar zijn favoriete pizza. Iedereen gaf een ander antwoord, dus ondanks hetzelfde profiel, is iedereen anders”.

Kennis

Student Voeding en Diëtetiek Jos Borkent mist in de lijst kennis. Inspireren vindt hij de belangrijkste competentie voor een docent, maar kennis is minstens zo belangrijk. “Een docent moet een voorbeeld zijn en ik heb er niets aan als hij een antwoord opzoekt in het boek, dat kan ik ook”.

Competenties vindt hij iets vreselijks. Op zijn middelbare school werkte het anders: daar beoordeelden de leerlingen hun leraren. “Daar zijn ze heel eerlijk in. Ook al heb je een hekel aan iemand dan weet je best of zo iemand goed is.”

Bovendien snapt hij een competentie niet. “Wereldburgerschap, betrokkenheid voor eigen en andere samenleving. Ik zie daarin geen meerwaarde, wel van het op de hoogte zijn van internationale ontwikkelingen op je eigen vakgebied.”