Intentiepolitiek is slecht voor de democratie

De Haagse raad moet af van de politiek van intenties. Altijd maar suggereren wat iemand bedoeld, in plaats van wat hij zegt. Tot zijn spijt ziet kersvers VVD-fractievoorzitter Boudewijn Revis (1974) steeds meer collega’s reageren op mogelijke achterliggende motieven van woorden, in plaats van op de inhoud. “Je steeds afvragen waarom iemand iets zegt, is slecht voor de democratie. Daar moet je heel voorzichtig mee zijn, want het leidt af van de inhoud”.

De inhoud vindt hij belangrijk. De aanname dat politiek altijd een dubbele bodem heeft tussen zeggen en bedoelen, werpt hij verre van zich. Hij vindt dat niet zozeer ingevuld moet worden wat de gedachten achter een opmerking zijn, maar dat uitgegaan moet worden van de het concrete voorstel. “Ik zie het nu vooral bij de bejegening van de PVV. Anderen hebben het bij hen continu over de intenties en verliezen de inhoud uit het oog. Neem bijvoorbeeld het vertrek van Geert Wilders uit de raad. Dat werd door menigeen geduid als ‘voortschrijdend inzicht’, ‘tactische timing’ of zelfs ‘kiezersbedrog’. Ik vind dat het duiden van de intenties van een ander op zo’n moment gevaarlijk. Wilders maakte de afweging het raadswerk niet langer te kunnen combineren met zijn overige bezigheden. Dat is op zichzelf beschouwd toch gewoon een daad van respect voor het werk van een raadslid? Verstandig dus”.

Winnen en verliezen liggen soms dicht bij elkaar. De voormalig campagneleider maakte de landelijke VVD de grootste partij van Nederland met een grote en dure advertentiecampagne. Eerder dit jaar dreigde hij buiten de raad te vallen na het verlies van drie zetels voor de VVD in de gemeenteraad. Nu is Boudewijn Revis (1974) fractievoorzitter. “Zeven zetels is erg weinig. Ik wil terugknokken zodat de VVD hier over drieënhalf jaar weer de grootste is”. Een verklaring heeft hij wel voor dit verlies. Zo was in wijken waar veel op de PVV is gestemd, zoals Loosduinen en Laakkwartier de opkomst hoger dan bij vorige raadsverkiezingen zonder dat de VVD daarvan heeft mee kunnen profiteren en heeft de VVD de afgelopen vier jaar in de coalitie moeilijke beslissingen moeten nemen voor bouwprojecten en bijvoorbeeld voor het Verkeerscirculatieplan (VCP). “Een aantal kiezers is daardoor teleurgesteld”.

Revis zat bij de vergaderingen van de VVD waar de inzet voor de coalitieonderhandelingen tussen PvdA, VVD, D66 en CDA werden besproken. “Dat was wel hard tegen hard. Op een bepaald moment moet je je beseffen dat je niet alle punten kunt handhaven. Een belangrijk punt voor ons was de bouwstop voor gesubsidieerde huurwoningen. De PvdA vindt het juist belangrijk dat 30 procent van de nieuwbouw sociale woningbouw is. Het compromis was dat die 30 procent voor de PvdA niet meer heilig is en dat het ook niet naar nul gaat. We zijn elkaar tegemoet gekomen”.

VVD-punten

Echte VVD-punten in het akkoord zijn volgens Revis de verlaging van de ozb en de investering van  € 4,7 miljoen extra in veiligheid. “Aan het begin van de onderhandelingen hebben we met de vier partijen afgesproken dat bezuinigen moet. Dat kun je maar beter goed plannen. We hebben toen ook de afspraak gemaakt meer te bezuinigen dan nodig lijkt, zodat we geld hebben om te investeren in de stad. Investeren in economie, veiligheid, bereikbaarheid en parkeren. Ik kan daar vol achter staan en zal hard knokken voor de uitvoering”.

Revis sluit niet uit dat hij ondanks deelname in de coalitie ook plannen van andere fracties zal steunen. Een prioriteit van de VVD is veiligheid en dat is tevens een van de belangrijkste onderwerpen van de PVV. Zo ergert hij zich met die partij aan de rellen op het Jonckbloetplein na elke wedstrijd van Oranje. “Het is schandelijk dat mensen zich misdragen en een deel van het feest verpesten. Dat moeten we hard aanpakken. Onbegrijpelijk dat mensen kunnen denken dat zoiets bij de stad hoort. We moeten er een feest van willen maken en ik vind dat de burgemeester er  in slaagt hier iets aan te doen”.

Gelegenheidscoalities om dit soort zaken aan te pakken sluit hij niet uit. “Als de PVV met goede voorstellen komt, kunnen wij die best steunen. Veiligheid is wel een thema waar we elkaar op kunnen vinden. Het gaat om de inhoud. Er zijn veel partijen in de raad en ik ben het met allen oneens. Anders hadden ze kunnen fuseren met de VVD. Ik zal iedere partij en elk voorstel apart beoordelen op inhoud”.

Partijman

In zijn kamer in het partijkantoor aan de Laan Copes van Cattenburch hangt een groot schilderij met een portret van partijprominent Frits Bolkestein en bijvoorbeeld een spotprent van Fritz Behrendt met de hoofden van Den Uyl en Wiegel als twee cirkels en als titel zonnewende. De fauteuils voor de open deuren naar het balkon zijn in VVD-blauw. Dit kantoor ademt het uit: hier werkt een partijman. Normaal loopt hij in pak, maar vanwege de warmte, maakt hij een uitzondering en heeft hij zijn jasje-dasje verruild voor een polo-shirt. “Ik vind het wel netjes een pak. In de raadszaal zit ik bovendien namens de kiezers en het toont respect… ik heb best veel pakken… maar ik vind het ook wel goed als een VVD’er niet alleen maar in pak loopt. Er is echt veel veranderd. Het is een partij met leden uit alle hoeken en gaten, jong, oud, t-shirt, sneakers. De VVD heeft anno 2010 overal vertegenwoordigers”.

Op zijn achttiende werd Revis lid van de VVD. In 2006 stond hij als kandidaatsraadslid op nummer 15 van de lijst voor de VVD in Den Haag. In april 2008 begon hij als campagnemanager voor de landelijke VVD en in september, na het vertrek van Thessa Oosterholt, werd hij raadslid in de Haagse gemeenteraad. Nu is hij directeur van het partijbureau van de VVD en fractievoorzitter in de Haagse raad. Een razendsnelle carrière. Hij is bijna dag en nacht met zijn werk bezig. Voor hobby’s heeft hij geen tijd. “Dat is soms vervelend. Voor mezelf is het lastig, omdat ik wel wat vaker thuis wil zijn. Maar het is vooral voor mijn vrouw vervelend. Mijn kinderen zie ik als ik ze elke ochtend naar school breng, bij het in bed stoppen voor ik weer vertrek en bij het voetballen”. Hij is met zijn vrouw afgelopen weekend voor het eerst sinds het begin van de campagne een weekend weggeweest. Samen hebben ze twee zoons van 6 en 8 jaar. “Ik wil graag dat zij opgroeien in een stad waar je veilig over straat kunt”.

 Kriebelen

Revis woont sinds 2000 in Den Haag en momenteel in de Haagse Hout. Toen zijn zoons opgroeiden, begon iets te kriebelen. “Ik kreeg meer interesse in- en zag het belang van de lokale politiek. Ik wil ook dat mijn kinderen veilig naar school kunnen fietsen, lekker buiten kunnen spelen, noem maar op. Daarvoor was ik meer de wereldreiziger”. De in Nijmegen geboren en getogen Revis doelt op zijn twee uitzendingen naar Bosnië als beroepsmilitair. Hij studeerde bestuurskunde en werkte vanaf 2004 als burgerambtenaar voor toenmalig Defensieminister Henk Kamp. Twee jaar later werd hij woordvoerder bij het ministerie van Defensie tot hij in 2008 campagnemanager werd. “Ik heb bewust voor banen gekozen met maatschappelijke relevantie. Ik wil graag bijdragen aan een goed functionerende samenleving. Overigens betekent dat niet dat uitsluitend publieke functies maatschappelijk relevant zijn”.

Als campagneleider heeft Revis de VVD de grootste partij van het land gemaakt. “Bij defensie leer je als militair direct het belang van teamwork. We werkten goed samen in het campagneteam en ik heb het dus niet alleen gedaan. Je moet een doel stellen, daar willen we naartoe en dan lukt het ook”. De campagne was anders dan anders. Niet met grote bijeenkomsten in het land, maar met spotjes op radio en televisie en advertenties in kranten en bladen. “We hebben een goede analyse gemaakt van potentiële kiezers en hoe je die bereikt. Veel van onze kiezers zijn op de hoogte van de politiek en die bereik je met een goed verkiezingsprogramma. Wil je echt groot groeien, dan moet je ook de kiezer bereiken die pas in het stemhokje een keuze maakt”. De nieuwe aanpak heeft veel geld gekost: zo’n 1,5 miljoen euro. “Dat was binnen het budget, we zijn een financieel degelijke partij, maar we moeten nu wel opnieuw sparen voor de nieuwe campagne voor de volgende verkiezingen”. Dat zijn de Statenverkiezingen van volgend jaar. En wie denkt dat de partij nog steeds die van de dixielandbandjes is, heeft de oude VVD in gedachten. “Ik heb ze nog nooit gezien, maar er is hier de afgelopen jaren veel veranderd”.

Teamspeler

Voormalig fractievoorzitter Anne Mulder is net als Revis beroepsmilitair geweest. “Dat schept een band. Hij is ook teamspeler en heeft mensen goed gecoacht en ruimte gegeven. Bij grote debatten gaven zijn bijdrage vaak een opleving”. Mulder legde zijn functie neer omdat hij ook in de Tweede Kamer is gekozen. Hij heeft nu een dubbelfunctie die soms lastig kan zijn, bijvoorbeeld bij gelijktijdige stemmingen in raad en Tweede Kamer. “Hij heeft bij mij nog niet gemeld dat hij de raad uit wil. Je kunt ook niet zeggen tegen iemand die de fractie zo lang en zo goed heeft geleid wat hij moet doen.  Hij moet zijn eigen afweging maken. Net als raadslid en onze goede wethouder voor citymarketing, Frits Huffnagel. Het was een moeilijk emotioneel moment toen we de keuze moesten maken welke wethouder doorging”. De VVD leverde het vorige college nog drie wethouders en in dit college twee. “Ze waren alledrie goed”. Raadslid Bart de Liefde staat nog op de lijst om Kamerlid te worden. Als er vijf mensen afvallen bij de VVD in de Tweede Kamer, bijvoorbeeld omdat ze een functie in het kabinet gaan vervullen, dan is hij aan de beurt. “Dat zullen we op dat moment wel zien. Je weet dat als je op de lijst staat, dat je opgeroepen kunt worden. Dat had ik afgelopen periode ook als raadslid”.

Een fractievoorzitter houdt zijn team bij elkaar, zorgt dat alles goed loopt, bewaakt de standpunten van de partij en in het geval van coalitiepartner ook de afspraken in het collegeakkoord. “Ik heb mezelf afgevraagd wil ik het? Kan ik het? Ik vind het leuk om in een team te werken en het beste uit mensen te halen. En zo bereiken wat we belangrijk vinden. En ik denk ook wel dat ik het kan”. Wat gaat hij anders doen dan zijn voorganger. “We hebben een andere stijl en persoonlijkheid. Wat die andere stijl is? Wie ben ik om dat te beoordelen? Dat moet je anderen maar vragen…. Mensen zijn verschillend dus dan heb je ook een andere stijl”. Revis lijkt met zijn snelle politieke carrière op weg naar grote hoogten. Waar staat hij over tien jaar? “Ik kan niet voorspellen waar mijn ambitie en overtuiging me over tien jaar brengen. Ik probeer stapsgewijs telkens van iedere klus het beste te maken”.

Revis is trots op de fractie die hij gaat leiden. “Die functioneert nu goed. We hebben een ervaren fractie. De kenmerken vind ik ook niet zo belangrijk, hoeveel man, of vrouw zijn, in welke wijk ze wonen, welke afkomst ze hebben, noem maar op. Het gaat mij om hun inhoud en de invloed die ze als raadslid kunnen uitoefenen. Daar bereik je meer mee voor de stad”.

 

Van Engelshoven: ‘Alle reageerders krijgen persoonlijk bericht’

Iedereen die een wens heeft ingediend op verzoek van de onderhandelaars van het coalitieakkoord, krijgen persoonlijk bericht. “Een groot deel van de wensen stond al in het akkoord, een aantal komt in de verdere uitvoering aan bod. Iedereen krijgt antwoord”, zegt de kersverse wethouder Ingrid van Engelshoven (D66, Onderwijs).

De onderhandelaars van PvdA, VVD, D66 en VVD hadden burgers om een reactie gevraagd en een mailadres opengesteld. Daar kwamen veel reacties binnen, die niet direct het coalitieakkoord hebben gehaald. Het college gaat de reacties meenemen in de uitvoering van het akkoord, bij het maken van het beleid.

Vorige week zijn de nieuwe wethouders van Den Haag geïnstalleerd. Daarbij zijn veel bekende gezichten uit de lokale Haagse politiek. Nieuwkomer, de enige wethouder van buiten de raad, is Ingrid van Engelshoven (1966) landelijk partijvoorzitter van D66. Zij krijgt de portefeuille D66-speerpunt onderwijs, bibliotheken,  stadsdelen , presterende overheid en ze is stadsdeelwethouder van Haagse Hout. Daarnaast vormt ze met partijgenoot Marjolein de Jong (Cultuur) het vrouwelijk smaldeel in het college. “Het grappige is dat dat bij D66 geen onderwerp is, wij kwamen gewoon bovendrijven voor deze functies”.

Van Engelshoven werkt al 22 jaar in Den Haag, woont er 7 jaar. Onderwijs krijgt er komende jaren €22 miljoen ineens en jaarlijks tot 2014 € 5 miljoen bij. Dat is minder dan de € 100 miljoen die in het verkiezingsprogramma stond. “Met de omvang van de komende bezuinigingen is dit wel het terrein waar het meeste wordt geïnvesteerd”. Haar eigen dochter zit overigens op de openbare school waar ze thuis op uitkijkt.

Rode lijn in de carrière van Van Engelshoven is de politiek. Op haar eenentwintigste was ze afdelingsvoorzitter van D66 in Nijmegen. “Als ik dan door de stad fietste, bedacht ik dat het mooiste wat ik kon doen was om die stad te besturen”. De tegenstelling tussen het als links bolwerk bekend staande Nijmegen en het rechtser Den Haag ervaart ze niet. “Links en rechts zijn voor mij ouderwetse tegenstellingen. Het is in beide steden mijn eigen verantwoordelijkheid iets te doen waar ik veranderingen nodig vind. Ik vind dat dit college noodzakelijke hervormingen doorvoert om de stad verder te helpen. Op mijn terrein is een hervorming het slimmer samenwerken tussen onderwijs, welzijn en sport op brede buurtscholen daar een voorbeeld van”. In het akkoord is afgesproken dat scholen een spil van de buurt vormen met bijvoorbeeld sportactiviteiten na school en eventueel lessen op zaterdag of in de vakantie.

Van Engelshoven werkte ook in het bedrijfsleven en was directeur van de Stichting Verantwoord Alcoholgebruik (STIVA). De laatste jaren werkte zij als partner bij adviesbureau Dröge & Van Drimmelen. Van Engelshoven gelooft in het organiseren van samenwerking tussen verschillende partijen, zoals bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties. “Ik ben ervan overtuigd dat je niet moet uitgaan van tegenstellingen, maar van wat ons bindt. Als je het daarover eens bent, kom je veel verder. Ik hou van het doorbreken van schijnbare tegenstellingen”.

Van Engelshoven zat niet bij de afgelopen coalitieonderhandelingen. Ze wilde als landelijk voorzitter wel graag wethouder worden. “Deze partijvoorzitter vindt het lokaal bestuur enorm belangrijk. Daar sta je het dichtst bij mensen en ik wil dat vertalen naar landelijk beleid”. Zij wilde ook het liefst de portefeuille onderwijs: “Elke investering in onderwijs is er eentje in de toekomst van de stad, dat vind ik mooi”.

Tijdens haar vuurdoop in de raad, bij haar installatie, haalde collega Rabin Baldewsingh over zijn eigen portefeuille. Hij vond die versnipperd en waarschuwde het college alvast dat hij zal opstappen als mensen in Den Haag worden uitgesloten. “Ik hoorde een bevlogen man, die graag iets wil betekenen voor zijn stad”, reageert Van Engelshoven. Zij kan niet zeggen of er nadien nog over de portefeuille is gepraat. Wel beaamt ze dat Baldewsingh met personeel in zijn portefeuille voor de zware taak staat om bezuinigingen in het ambtenarenapparaat door te voeren. “Je hoopt dat de stad zo min mogelijk merkt van de bezuinigingen, maar het is onvermijdelijk dat ze er iets van gaan merken”.

Het constituerend beraad, de oprichtingsvergadering van het college, en de eerste vergadering met haar nieuwe collega’s heeft ze inmiddels achter de rug. Waar over is gesproken, mag ze niet zeggen. “Mijn verdere inwerkprogramma kan ik nog niet overzien. Ik ga in gesprek met iedereen en ga scholen en stadsdelen bezoeken. Ik wil zo veel mogelijk de stad in en met mensen praten”.

Fritsma: ‘Ik ga mijn best doen de stad terug te geven aan de gewone man’

Fritsma vindt zichzelf Haags. “Ik woon hier nu tien jaar en heb wel een band met de stad. Het is een bijzondere stad van de Vissershaven in Scheveningen tot de kroegjes in het centrum”. Eerder wilde hij nog geen lijsttrekker worden. Toen was er wel een kandidaat. “Ik had wel iemand op het oog. Die is niet afgevallen, maar de situatie is veranderd. Er zijn dingen voorgevallen waardoor mijn handen gingen jeuken. Vooral toen PvdA-wethouder Henk Kool zei dat hij het een slechte zaak vond als de bevolking veel macht zou krijgen en het had over het crapuul van Wilders en de zijnen. Ik ga mijn best doen de stad terug te geven aan de gewone man”. De eerdere kandidaat staat nog wel op de lijst, al noemt Fritsma geen namen.

De groep van twintig kandidaten is geselecteerd op zaterdagmiddagen met workshops, debattrainingen en praten over het verkiezingsprogramma. “Ik was daar nauw bij betrokken en met de groep bezig. Het is een fantastisch team”, aldus de lijsttrekker. De selectie is inmiddels afgerond, maar de sessies gaan door. “Nu zetten we met die twintig mensen de puntjes op de i voor het verkiezingsprogramma”. Dat de meeste partijen dertig kandidaten hebben, deert hem niet. “Wij vonden twintig genoeg”.

De brokjes die eerder uitlekten over het verkiezingsprogramma van de PVV kloppen, bevestigt hij. Na een sessie over stellingen voor het Kieskompas, een vragenlijst voor inwoners om hun keuze te bepalen bij de verkiezingen van 3 maart, lekten enkele standpunten van de PVV al uit: geen islamitisch onderwijs en nieuwe moskeeën, afschaffen van subsidies op kunst en cultuur en weg met de parkeervergunning. Ook wil de partij referenda voor grote projecten.

Referenda
Nu wil Fritsma dus referenda voor allerlei zaken, om de inwoners van Den Haag bij de besluiten te betrekken. “Wij hebben een grote achterban in Den Haag en die voelt zich gruwelijk in de steek gelaten. Wij willen de leefbaarheid in wijken als Transvaal en Schilderswijk verbeteren, want de ellende is daar niet te overzien. Wij willen een zero tolerancebeleid en criminelen hard aanpakken. Het kan toch niet dat burgemeester Van Aartsen de politie afstuurt op rellen en dat er niemand wordt opgepakt. Wij willen hem dwingen het tuig van straat te halen. Liever minder bonnen uitschrijven en de straatterreur opruimen. Dat is ons speerpunt, die keiharde aanpak”.

Fritsma erkent dat andere partijen hetzelfde zeggen. “Maar het kan zeker strenger en dat de VVD het zegt, vind ik raar. Zij zitten al jaren in het bestuur en er is weinig veranderd in de stad”. Fritsma wil de daad bij het woord voegen. De gewenste hogere strafmaat is een zaak van de landelijke politiek, weet hij, maar de prioriteiten van de politie is een zaak van de gemeente die hij vanuit de Haagse raad wil aanpakken. Hij wil graag in debat met andere lijsttrekkers.

“Wij willen meer democratie. Een voorbeeld van een onderwerp is de cruiseterminal, al is dat nu weggezakt. Het Cultuurforum aan het Spui kan ook een onderwerp zijn en het omstreden Verkeers Circulatie Plan dat pas is ingevoerd”. Hij weet ook zeker dat de achterban in Den Haag niet zit te wachten op nieuwe moskeeën in de stad. “Ik hoor geluiden dat gemeenten bouwvoorschriften en bestemmingsplannen oprekken voor de bouw van een nieuwe moskee. Dat kan niet”.

Terugdraaien
Fritsma vindt dat beslissingen uit het verleden best kunnen worden teruggedraaid. “Bij het VCP moet dat kunnen, maar bij moskeeën niet, natuurlijk. Daar richten we ons vooral op de komst van nieuwe moskeeën”.