Den Haag op 1, 2 en 3 op kandidatenlijsten voor Tweede Kamerverkiezingen

Haagse kandidaten zijn goed vertegenwoordigd op de conceptlijsten van de grote politieke partijen. Bekendste hooggeplaatste Hagenaars zijn Mark Rutte op één bij de VVD en Jetta Klijnsma, op twee bij de PvdA. Stef Blok staat op drie bij de VVD.

Alleen bij het CDA zit er geen inwoner van Den Haag in de top-10, al woont de lijsttrekker Sybrand van Haersma Buma wel in de regio: in Wassenaar. In de top 20 staat ook vice-president van de rechtbank Peter Oskamp uit Rijswijk, maar geen inwoners van Den Haag.

De PvdA heeft de meeste politici uit Den Haag bij de top-20. Naast Klijnsma zijn dat Martijn van Dam op zeven, Roos Vermeij op twaalf, Henk Nijboer op dertien, Angelien Eijsink op vijftien en Lea Bouwmeester op achttien. De VVD heeft er vier, naast Rutte en Blok zijn dat Ton Elias op nummer achttien en oud-gemeenteraadslid Anne Mulder op negentien.

D66 heeft twee Haagse gezichten bij de top 20: Steven van Weyenberg, Fatma Koser Kaja en twee uit de regio: Stientje van Veldhoven (2, Rijswijk) en Ton Monasso (19, Voorburg). Voor de SP staan de zittende Haagse Kamerleden Sharon Gesthuizen (7), Manja Smits (11) en Nine Kooiman (14) op de kandidatenlijst.

GroenLinks is de enige lijst waar een zittend raadslid uit Den Haag op staat: op plek achttien staat Inge Vianen. De Hagenaar Niels van den Berge, zittend Kamerlid, staat op nummer zes. De PVV heeft de kandidatenlijst nog niet bekend gemaakt, maar naar verwachting staan daar wel wat Haagse gezichten op, zoals Geert Wilders zelf, die al jaren in de Hofstad woont, Sietse Fritsma en de hier geboren en getogen Richard de Mos.

De lijsten zijn nog in concept, bijna alle partijen houden nog een ledencongres waarin de lijsten definitief worden en waar nog enkele verschuivingen kunnen plaatsvinden.

Klijnsma hoog op PvdA-lijst

Oud-wethouder Jetta Klijnsma is nummer zes op de conceptkandidatenlijst van de PvdA. Daarmee is zij de hoogste van de vier Haagse namen op deze lijst. Klijnsma in een eerder stadium van haar politieke carrière aan niet in de Tweede Kamer te willen zitten. Toen partijleider Bos in 2008 een beroep op haar deed om staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid te worden, stemde zij daarmee in.

Toenmalig wethouder van Cultuur en Financiën Klijnsma vertrok uit Den Haag wilde het liefst in die functie blijven. Een dringend beroep was nodig om haar over de streep te trekken voor het bekleden van de functie van staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Zij volgde partijgenoot Aboutaleb op, die burgemeester van Rotterdam werd.  Haar hart leek echter uit te blijven gaan naar de lokale, grootstedelijke politiek. Eerder dit jaar verklaarde zij tegenover omroep West:  “Ik ben in mijn hart geen landelijk politica, dus ik weet niet of we dat moeten willen. Maar ik wil mijn partij wel heel graag helpen”.

Klijnsma was vanaf 1990 raadslid in Den Haag. Van 1998 tot 2006 was ze wethouder Welzijn. In 2006 was ze lijsttrekker voor haar partij en daarna tot haar vertrek in 2008 wethouder Cultuur en Financiën en locoburgemeester. In die hoedanigheid was zij waarnemend burgemeester na het vertrek van Deetman in januari 2008 tot het aantreden van Van Aartsen eind maart van dat jaar.

Klijnsma kent de Tweede Kamer overigens wel. Sinds 1982 werkte zij voor de PvdA-fractie onder meer als medewerker van de Kamerleden André van der Louw, Marcel van Dam en Thijs Wöltgens.

De andere Haagse gezichten op de conceptlijst van de PvdA zijn Angelien Eijsink (12), Roos Vermeij (16) en oud-wethouder voor Onderwijs Pierre Heijnen (19). De laatste stond in 2006 nog op plek 35. Ook de twee andere zijn gestegen. Eijsink stond eerder op de achttiende plek, Vermeij stond in 2006 nog op nummer 32.

Landelijke verkiezingen hebben gevolgen voor de raad

De landelijke verkiezingen op 9 juni kunnen gevolgen hebben voor de Haagse raad. Vorige week werd al bekend dat Anne Mulder voor de VVD op plek 24 staat van de conceptkandidatenlijst. Voor de PVV staan zeven van de acht zittende raadsleden op de landelijke lijst. Daniëlle de Winter is de enige uitzondering.

“Een deel van mijn collega’s staat op onverkiesbare plaatsen. Ik ben pas 22 jaar, ik ben nog jong. Het is al heel wat dat ik in de raad zit. Ik heb niet gesolliciteerd naar een plek in de Tweede Kamer, ik ga me voor 300 procent op het raadswerk richten”, aldus De Winter.

Haar collega’s in de raad staan op plek 1 (Geert Wilders), 7 (Sietse Fritsma), 12 (Richard de Mos), 17 (Karen Gerbrands), 20 (Willie Dille), 45 (Machiel de Graaf) en 46 (Arnoud van Doorn). “Ik denk niet dat de PVV zo groot wordt dat de hele raadsfractie vol Kamerleden zit. Dan schuiven waarschijnlijk andere leden door die op de lijst voor de gemeenteraad stonden. Ik zal niet alleen zitten”.

De Winter denkt dat naast de huidige Kamerleden Wilders, Fritsma en De Mos ook Gerbrands en Dille op een verkiesbare plek staan. Het is nog onduidelijk of zij allemaal de functie van raadslid na de verkiezingen blijven combineren met het Kamerlidmaatschap als zij gekozen zijn.

Fractievoorzitter Ingrid Gyömörei staat voor de SP op een onverkiesbare vijfenveertigste plaats. De conceptkandidatenlijst van de PvdA is nog niet bekend. Deze zal definitief zijn op 25 april. De definitieve kandidatenlijst van de VVD wordt volgende week vastgesteld. “Als ik word gekozen in de Kamer, dien ik waarschijnlijk niet mijn periode als raadslid uit. Het hangt er eerst vanaf of ik in de Kamer kom. Het is ook niet zo dat ik onmisbaar ben: we hebben talent genoeg op de kandidatenlijst voor de Haagse raad”, aldus Mulder.

Klijnsma wilde in lokale politiek blijven

Eigenlijk wilde ze helemaal niet weg uit de lokale politiek. Jetta Klijnsma stond dan ook niet te juichen toen Wouter Bos haar op een vrijdag vroeg als staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Na meer dan een week nadenken, zei ze ja.

Klijnsma noemt haar eerste reactie na het telefoontje van Bos niet zo vrolijk. “Ik was lijsttrekker van de PvdA in 2006 en voel me verantwoordelijk ook voor het college. Ik noem ze ook wel eens mijn jongens. Het is een goed team en ik had me ook echt voorgenomen de rit uit te zitten”.

Het moment van de benoeming kwam op een gunstig moment: het kunstenplan en de begroting zijn eind oktober door de gemeenteraad goedgekeurd. Bovendien heeft Klijnsma al veel meegemaakt in de gemeente, inclusief een lange periode als vervangend burgemeester toen Wim Deetman per 1 januari vertrok en Van Aartsen pas op 27 maart begon.

Uiteindelijk besloot ze toch ja te zeggen, acht dagen na het telefoontje van Bos en een dag na een gesprek bij haar thuis met minister Piet Hein Donner. Eind deze week gaat ze voor het eerst even kijken op haar nieuwe werkplek bij het ministerie. Na haar gesprek deze week met premier Jan Peter Balkenende is wel zeker dat ze die functie krijgt. Pas op 18 december zal zij door koningin Beatrix worden beëdigd als staatssecretaris en de dag daarna is de eerste werkdag in haar nieuwe functie.

Op de vraag of ze ergens spijt van heeft, blijft het lang stil. Ze mompelt: “Natuurlijk moeten er wel dingen zijn waarvan je denkt dat je die net iets anders had moeten aanvliegen”. Dan hardop: “Wat ik wel moeilijk vond was het omgaan met mensen als je een opvanghuis of zoiets in de buurt wilt plaatsen. Niemand wil dat, maar in een grote stad moet je er toch plek voor maken”.

Het contact met de Haagse mensen gaat ze het meeste missen. “Het is het mooie aan de functie dat je met de mensen samen dingen voor elkaar krijgt in de stad”. Of de komende functie drukker of rustiger is, kan ze nog niet zeggen. De betrokkenheid bij de stad waar ze door het college om werd bedankt, zal ze blijven houden. “Ik blijf in Den Haag wonen en ga gewoon als Jetta nog naar van alles toe”.

Klijnsma, geboren met twee spastische benen, hoopt dat ze naar haar werk kan blijven fietsen en dat de tandem misschien door het ministerie wordt overgenomen. “Vroeger ging ik wel zwemmen, maar het lukt me niet dat nog in te passen en ik moet bewegen voor mijn lichaam”. Bij haar eerste bezoek aan het ministerie zal zij dat nog deze week aankaarten.

Laatste loodjes zijn er eigenlijk niet voor de aanstaande staatssecretaris, behalve een wat brieven aan de raad, een paar afspraken en een waslijstje maken voor haar opvolger. Haar laatste daad zal ongeveer zijn dat ze een net gebonden en gedrukt kunstenplan aanbiedt aan haar opvolgster op 17 december. Een dag later is haar officiële afscheid in de gemeenteraad. Gouden tip voor haar opvolger: “Heel veel de stad in gaan en de Hagenaars serieus nemen in hun dromen, ideeën, maar ook in hun kritische noten”. Mogelijk komt Klijnsma al in 2009 weer even kijken. “Dan komt er een delegatie van het kabinet op bezoek en misschien zit ik daar wel bij”, lacht ze.

Op 18 december wordt Marieke Bolle wethouder van Cultuur en Financiën, Marnix Norder locoburgemeester en Bas Sepers fractievoorzitter van de PvdA.

Meevaller voor Den Haag in Rijksbegroting

De gemeente Den Haag krijgt € 21 miljoen extra in 2009 van het rijk. Dat blijkt uit de rijksbegroting 2009 die afgelopen dinsdag –Prinsjesdag- werd gepresenteerd. Een andere opsteker is dat het door de stad begeerde Huis voor de Democratie dit jaar zelfs werd genoemd in de Troonrede.

De meevaller zit in de uitkering van het gemeentefonds, de pot bij het rijk met geld voor de gemeenten in Nederland. Wethouder Jetta Klijnsma (Financiën) noemt het bedrag best veel. “€ 14 miljoen van de bijdrage is structureel, dus ook voor de jaren 2010, 2011, 2012. Dat betekent voor die jaren dat de verhoging lager is dan de trend van vier procent, dus dat er geld bij moet”. De trend is de algemene prijsstijging door inflatie en loonsverhogingen. Komend jaar is de bijdrage uit het gemeentefonds ver boven de trend, namelijk acht procent. De jaren erna is dat anderhalf procent, dus moet de gemeente er volgens Klijnsma drie procent bijleggen. “Dat betekent als je nu het geld uitgeeft, dat je volgend jaar met een probleem zit. Je moet ook denken aan de lange termijn”. Klijnsma en het college hebben wel ideeën voor de € 21 miljoen extra van volgend jaar. “We moeten nog wel even kijken waar we het precies aan gaan besteden, maar waarschijnlijk aan de bouwprojecten en aan de sociaal-economische agenda, twee van de pijlers van ons begrotingsbeleid. De derde pijler, de krachtwijken, zit al vol, daar gaat al veel geld naartoe”, aldus de wethouder.

Extra

Verkeerswethouder Peter Smit is vooral blij met extra geld voor openbaar vervoer. “Dit kabinet is aangetreden met het idee fors te bezuinigen op het openbaar vervoer. Ik ben blij dat er nu een beginnetje is van een reparatie”, zegt Smit. Hoeveel Den Haag precies krijgt, is nog onduidelijk. Het extra geld wordt pas in het najaar verdeeld over de gemeenten. Smit vindt verder dat er wel wat vaart mag komen in oplossingen voor het milieu. Hij ergert zich eraan dat vijf departementen met elkaar bezig zijn aan windmolens op zee. “Geld is niet het probleem, bureaucratie wel. Laat ze daar wat aan doen en één minister verantwoordelijk maken”, zei hij terwijl de Koningin in de Gouden Koets naar de Ridderzaal reed. Alsof de Koningin hem kon horen, zei ze even later in de Troonrede dat beter samengewerkt moet worden aan windmolenparken in zee. De reactie van Smit: “Eerst zien…”.

Weinig nieuws

Verder vonden de wethouders weinig nieuws in de Troonrede en de begroting staan. “Er zijn wat nieuwe dingen in het onderwijs en er is extra geld in de jeugdzorg voor het wegwerken van de wachtlijsten. Daar ben ik wel kritisch over, want als je echt een oplossing wil, moet je het structureel oplossen en kijken naar de organisatie”, zegt wethouder Sander Dekker (Onderwijs, Jeugdzaken en Sport). Hij voelt veel voor het idee dat de PvdA tijdens de Algemene Beschouwingen lanceert voor een nieuw jeugdbeleid, waarbij de grote steden het voortouw nemen en waarbij instanties en verschillende overheden beter gaan samenwerken. Zorgwethouder Bert van Alphen was blij met de aandacht voor gehandicapten en zelfredzame ouderen in de Troonrede en begroting, maar hij had liever ook wat meer aandacht gezien voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Burgemeester Jozias van Aartsen was naast het noemen van het Huis van de Democratie- dat komend schooljaar de deuren opent boven Dudok aan de Hofweg- vooral blij met de aandacht voor bedreigingen van politie en ambulancepersoneel in de Troonrede.

Wethouder Citymarketing Frits Huffnagel vond deze Prinsjesdag weer mooi voor de stad, prachtig ceremonieel en de koningin even mooi uitgedost als altijd. “Ik heb nog niet in de begroting kunnen kijken of ik iets mis, maar ongetwijfeld is dat weer heel veel”, aldus de VVD’ er die dit kabinet niet het zijne noemt.

Schouwburg

De wethouders waren tijdens het voorlezen van de Troonrede door koningin Beatrix bijeen in de Haagse schouwburg met hun collega’s van de vier grote steden. De burgemeesters van Amsterdam, Rotterdam en Utrecht waren er ook. De Haagse burgemeester, Jozias van Aartsen, kwam later omdat hij bij het uitspreken van de Troonrede in de Ridderzaal aanwezig was. “Ik heb al heel wat Prinsjesdagen meegemaakt, maar dit was mijn eerste als burgemeester. Het verschil was dat ik nu steeds mijn mobieltje in het zicht hield, voor het geval er iets in de stad zou gebeuren”.

Extra geld voor grote projecten en krachtwijken

De gemeente Den Haag heeft volgend jaar bijna € 260 miljoen euro extra te besteden. Het grootste gedeelte daarvan gaat naar de vier krachtwijken, grote bouwprojecten en de sociaal-economische agenda. Daarnaast krijgen kunst en cultuur, speeltoestellen en toerisme structureel extra geld.

Dat staat in de programmabegroting 2009-2012 die wethouder Klijnsma van Financiën deze week heeft gepresenteerd. In totaal heeft de gemeente volgend jaar €2.354 miljoen aan uitgaven en inkomsten. Het meeste geld gaat naar Werk en Inkomen, namelijk € 545.198.000. Stedelijke ontwikkeling, Binnenstad en Binckhorst staan op nummer twee van de grootste gemeentelijke lasten in 2009 met een bedrag van € 328.913.000. Net als vorig jaar gaat ook nu weer een aanzienlijk deel van het extra te investeren geld naar de grote projecten. Vorig jaar ging het om € 45 miljoen voor 2008, nu is het college genereuzer met € 61,3 miljoen in 2009.

Het geld voor de krachtwijken, Schilderswijk, Stationsbuurt, Transvaal en Zuidwest, gaat grotendeels naar ondergrondse afvalcontainers. Die worden betaald uit een verhoging van de afvalstoffenheffing voor elk huishouden van 4,4 procent. Heel Den Haag betaalt daar dus aan mee. “Dat klopt, maar het is een begin. We starten daar met ondergrondse afvalcontainers en als het werkt, gaan we die door de hele stad aanleggen”, lichtte wethouder Klijnsma toe.

Heffingen

De afvalstoffenheffing is niet de enige gemeentebelasting die stijgt. Zoals vorig jaar gaat ook de rioolbelasting omhoog. Het tarief wordt €8,33 duurder dan dit jaar. Dit komt omdat wegens achterstallig onderhoud veel riooldelen moeten worden vervangen. Volgend jaar wordt 14 kilometer riool vernieuwd. De tarieven voor onroerendezaakbelasting (ozb) voor woningen blijven nagenoeg gelijk. Wel gelden dan de nieuwe waarden van het onroerend goed naar prijspeil 1 januari 2008. De tarieven worden in het najaar vastgesteld. Overigens is het de bedoeling dat de inwoners niet meer voor de belastingen gaan betalen dan de inflatie. Als de huizenprijzen teveel zijn gestegen, zal de ozb iets omlaag gaan, zodat de tarieven alsnog nagenoeg gelijk blijven.

Sociaal-economische agenda

De sociaal-economische agenda is een plan voor verbeteringen in maatschappelijke betrokkenheid, leefbaarheid, duurzaamheid, veiligheid, economie, kunst en cultuur. Hieronder vallen vele projecten, zoals een emancipatieadviseur, het verbeteren van de toegankelijkheid van gebouwen voor gehandicapten, de herplant van bomen, betere dienstverlening van de gemeente aan de inwoners, grote evenementen als roze zaterdag, het kunstenplan, maar ook bijvoorbeeld een verbeterde economie in winkelstraten. Den Haag wil de beste winkelstad worden van Nederland. Wanneer? “Onze ambitie is om de meest mkb-vriendelijke stad te zijn in 2010, dus ik denk dan”, reageert Klijnsma. Wat de klantvriendelijkheid betreft wil Den Haag ‘zich nestelen’ in de top drie van Nederland. Een behoorlijke ambitie, want de gemeente staat nu op de zevende of achtste plek, dat wist de wethouder niet precies.

Culturele hoofdstad

Een andere ambitie van het college, om in 2018 culturele hoofdstad van Europa te zijn, is al in voorbereiding. Een stuurgroep Culturele Hoofdstad moet onder leiding van Klijnsma, in haar rol als wethouder van Cultuur, een inspirerend plan bedenken. Voor de aanloop- en programmeringskosten trekt het college € 7 miljoen uit. € 2 miljoen daarvan is gereserveerd voor de voorbereidingskosten Culturele Hoofdstad. Om van het Spuiplein een levendig cultuurplein te maken is € 5 miljoen nodig van internationale allure.

Plannen

Komend jaar wordt ook het jaar van de plannen, zo lijkt het. Van veel grote bouwprojecten in het kader van de stedelijke ontwikkeling, gaan in 2009 de masterplannen naar de gemeenteraad. Het college verwacht dat in 2010 alle negen ontwikkelingsgebieden in de stad een vastgesteld masterplan hebben. Dat wil zeggen dat de raad de voorstellen heeft goedgekeurd. Die gebieden zijn: Kijkduin, Scheveningen-kuststrook, de Internationale zone, Lozerlaan, Erasmusveld-Leywegzone, Transvaal/Regentesse-Zuid/lijn 11, Knoop Moerwijk, Binckhorst en Vliet/A4-zone.

Naast deze grote plannen komen er twaalf nieuwe bestemmingsplannen op de gemeenteraad af. Dat komt door de nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening die sinds 1 juli van kracht is. Daar staat in dat bestemmingsplannen niet ouder mogen zijn dan tien jaar.

Daarnaast verschijnt komend jaar een aangepast waterplan. De aanpassing was nodig vanwege nieuwe Europese en nationale richtlijnen en wetten. De gemeente werkt samen met het hoogheemraadschap Delfland aan het waterplan met als prioriteiten: tegengaan van vuiluitworp uit de riolering en het vinden van waterberging, voor de opvang van regenwater, bijvoorbeeld. Bij de vernieuwing van het rioolstelsel wordt daarom ook aandacht besteed aan de zogenoemde ontkoppeling van het regenwater. Dat komt dan niet meer in het riool terecht, zodat overstorten, het overlopen van riolen, worden verminderd.

Veiligheid

Het college acht voor een effectieve aanpak van onveiligheidsproblemen het gezamenlijk optrekken van alle betrokken partijen essentieel. Het bundelen van de geldstromen voor veiligheid kan de slagvaardigheid vergroten. Vandaar dat een veiligheidsfonds wordt ingesteld. Komend jaar is daar eenmalig € 3,25 miljoen extra voor. Zaken waaraan het geld wordt besteed zijn bijvoorbeeld de aanpak van matrassenhuizen en huisjesmelkers en de aanpak van radicalisering.

Een deel van het geld uit het nieuwe veiligheidsfonds ook de bedoeling dat er een veiligheidshuis komt. De gemeente wil daar de samenwerking met politie, openbaar ministerie, en jeugdwerk en de zorg versterken. Overlast en criminaliteit moeten daardoor verminderen en de nazorg voor Haagse ex-gevangenen moet verbeteren, om te voorkomen dat zij weer het verkeerde pad op gaan en in de bak belanden.

Structureel

Een aantal projecten krijgen niet alleen komend jaar een extra zak geld mee, maar ook de drie volgende jaren. Hiervoor is €9,6 miljoen beschikbaar. Klijnsma was zelf uiteraard blij met de € 1,5 miljoen die zij tot 2012 elk jaar extra krijgt voor haar Meerjaren Kunstenplan 2009-2012. Voor achterstallig onderhoud aan de 400 speelvoorzieningen in de stad wordt jaarlijks € 1,15 miljoen extra uitgetrokken. Het college denkt ook aan zichzelf,want voor de versterking van hun secretariële functies – en die van de gemeentesecretaris – is de komende jaren steeds € 120.000 beschikbaar. Maar dat ze ook aan anderen denken, blijkt uit de post koffie voor medewerkers sociale werkvoorziening, een bedrag van € 100.000 per jaar.

Overigens gaat het bij de sociale werkvoorziening nog niet helemaal goed. Hoewel 2200 mensen met een arbeidshandicap bij de Haeghe Groep aan het werk zijn, is er een wachtlijst van 500 mensen die niet aan de bak kunnen.

Onderhandelingen

Volgens Klijnsma was de sociaal-economische agenda het lastigste onderdeel van de onderhandelingen in het college. “Daar kan heel veel onder vallen, van emancipatie tot sport”, licht ze toe. Zij lichtte nog een tipje op uit het onderhandelingsproces van vlak voor het zomerreces: “Collega Henk Kool heeft echt ervoor geknokt om de middelen uit de Wet Werk en Bijstand voor armoedebestrijding te behouden”, zegt ze.  Zo wordt onder meer extra energie gestopt in het zorgen dat de minder bedeelden in de gemeente meer gebruik maken van regelingen die er voor hen zijn, zodat minder geld op de plank blijft liggen.

De Haagse gemeenteraad praat de komende weken in commissieverband over de verschillende onderdelen van de programmabegroting. Op 30 oktober staat het stuk op de agenda voor de raadsvergadering. Dan zal duidelijk worden wat de raad nog anders wil zien. Volgens Klijnsma heeft het college al het beschikbare geld uitgegeven, dus zal de raad met dekkingsvoorstellen voor eventuele aanvullende plannen moeten komen.

Klijnsma op matje geroepen

Wethouder Jetta Klijnsma (Cultuur en Financien) moest tijdens de raadsvergadering door het stof. De gemeenteraad voelde zich geschoffeerd en niet serieus genomen. Het blijkt dat het college van burgemeester en wethouders half december heeft besloten dat het Rode Kruis Prinsegracht 8 mag huren, terwijl Klijnsma tijdens de begrotingsbehandeling de raad een culturele bestemming had beloofd.

Tijdens een interpellatiedebat aangevraagd door de Haagse Stadspartij, kreeg Klijnsma van alle kanten de wind van voren. Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij vindt dat van de wethouder Cultuur verwacht mag worden dat zij de huidige gebruikers van het pand steunt, zeker met het oog op de strijd om de Culturele Hoofdstad van Europa in 2018. Nu hebben de kunstenaars, grafici, ontwerpers en andere gebruikers van het gebouw te horen gekregen dat ze snel moeten vertrekken. Het pand wordt namelijk eerst nog opgeknapt voordat het Rode Kruis er een “House of humanity” van gaat maken. Zweden kent al zo’n huis met informatie over mensenrechten en ruimte voor een tentoonstelling en bijvoorbeeld debatten. Wijsmuller noemde het een rare gang van zaken. Zeker ook, omdat onduidelijk was of er al vergunningen zijn afgegeven, terwijl de huidige gebruikers het pand wel voor juli moeten verlaten.

Informatieplicht

SP-raadslid Hiek van Driel wees de wethouder op haar informatieplicht aan de raad en wilde verder weten of de huidige gebruikers wel hulp krijgen bij het vinden van een nieuwe werkplek. Partijgenoot van Klijnsma, PvdA-raadslid Koen Baart, zei ook graag op de hoogte gehouden te zijn van het collegebesluit. Hij haalde de besluitenlijst van het college van 18 december 2007 erbij. Daar staat op dat het college een besluit heeft genomen over het House of Humanity, conform het voorstel van de wethouder Welzijn, Volksgezondheid en Emancipatie, Bert van Alphen, maar dat het besluit geheim is. Rob van de Laar (VVD) wilde weten of de wethouder bij de begrotingsbehandeling, toen zij haar toezegging deed over een culturele bestemming, al wist dat het Rode Kruis interesse had in het pand. GroenLinks-raadslid David Rietveld benadrukte dat de raad graag serieus genomen wil worden.

Volgens Klijnsma neemt zij de raad erg serieus en is pas korte tijd duidelijk dat het Rode Kruis daadwerkelijk in de Prinsegracht 8 een House of humanity wil vestigen. “Het pand staat al tijden leeg en er zijn vele opties geweest, ook op het gebied van cultuur. In december hebben we in het college gezegd dat als het Rode Kruis het huis rond kan krijgen, dat dat wel een interessante optie is. Dat was nog niet helder, het was een van de opties”, aldus Klijnsma.

De raad dwong de wethouder met een motie om snel openheid van zaken te geven en binnenkort een brief te sturen met de positie van de huidige gebruikers, de gesprekken die zijn gevoerd over de toekomst van Prinsegracht 8, de subsidie voor de verbouwing en het afserveren van het voorstel voor een permanente culturele invulling van het pand.

Advies: Gemeentelijk cultuurfonds voor Den Haag

Den Haag moet een gemeentelijk cultuurfonds instellen voor kortlopende subsidies, projectbijdragen en stimuleringsgeld om de nodige dynamiek te krijgen in het cultuurbeleid. Het Museon, het Residentie Orkest en het Haags Historisch Museum moeten met extra geld van hun achterstand worden afgeholpen. Pure Jazz en The Hague Jazz moeten nog geen structureel gemeentegeld krijgen.

Dat adviseert de commissie Verploeg voor het meerjarenplan voor het cultuurbeleid van 2009 tot 2012. Onder de titel ‘Verscholen Goed’ presenteerde een breed samengestelde commissie onder leiding van Hans Verploeg, voorzitter van Free Voice, haar advies aan wethouder Jetta Klijnsma (Cultuur en Financiën). “We waren verrast over het verscholen cultuuraanbod in de stad, dat is meer dan je verwacht”, zei Verploeg aan het begin van de presentatie van zijn advies. Voor deze ‘verborgen schatten’ zou een kortlopende subsidie uit het cultuurfonds nieuwe initiatieven op weg kunnen helpen.

De commissie constateerde bij drie Haagse culturele instellingen een grote achterstand. Twee daarvan, het Haags Historisch Museum en het Residentie Orkest zouden voorlopig voor twee jaar geld moeten krijgen in plaats van vier jaar. Ze moeten met plannen komen om meer bezoekers te trekken en hoe zij de achterstanden gaan wegwerken. Op grond daarvan zou de gemeente tijdelijk extra geld moeten geven om de plannen uit te voeren. De commissie adviseert wel vier jaar structureel geld te geven aan het Museon met daarbovenop een bijdrage voor het wegwerken van de achterstand. Extra eis is het aanscherpen van de missie. Bovendien zou de helft van het geld voor het Museon bij onderwijs vandaan moeten komen.

Op jazzgebied wordt in het advies niet veel gehonoreerd. Alleen Stichting Prospero die (jazz) concertseries organiseert, krijgt een structurele subsidie als het aan de commissie ligt. The Hague Jazz en Pure Jazz vallen daarmee buiten de boot. “De commissie heeft de noodzaak van Jazz voor de stad niet erg sterk gevoeld.”, aldus Verploeg. Hij vindt een bijdrage uit het op te richten cultuurfonds gepaster voor de festivals. “De adviescommissie vindt dat The Hague Jazz en Pure Jazz nog niet toe zijn aan een structurele subsidie. Vergeet niet dat The Hague Jazz is ontstaan zonder subsidie, maar die heb ik dit jaar wel een beetje gegeven”, reageert Klijnsma.

Het fonds ziet zij wel zitten. De commissie pleit voor een gemeentelijk cultuurfonds, waarvoor een aparte organisatie wordt opgezet voor de uitvoering. Bovendien zou deze de wethouder kunnen adviseren over de subsidie aan culturele instellingen of festivals. “Ik heb nu acht ton beschikbaar, de rest moet ik nog zien”, stelde Klijnsma in een eerste reactie. Verploeg denkt dat er door de meevaller uit de Voorjaarsnota van € 200 miljoen nog zo’n zeven ton bij kan, zodat al €1,5 miljoen beschikbaar kan zijn.

De commissie heeft de afgelopen tien maanden het Haags cultuurbeleid bestudeerd. Van de 101 aanvragen zijn er 57 gehonoreerd voor een meerjarige subsidie. Dat zijn 44 bestaande instellingen, 13 nieuwe. In totaal kwamen aanvragen voor € 69 miljoen binnen, terwijl jaarlijks € 53,2 miljoen beschikbaar is voor de kunsten. De commissie vindt dat sommige evenementen, zoals Den Haag Sculptuur, bij Citymarketing thuishoren en niets van het cultuurgeld moeten krijgen. Voor ID-banen is geen geld gereserveerd, daarvoor moet budget worden gezocht bij Sociale Zaken, vindt de commissie Verploeg.

Van Aartsen ‘bere-geïnteresseerd’ in hele stad

Het was een korte mededeling. Na drie uur vergaderen had de gemeenteraad van Den Haag ingestemd met het voorstel Jozias van Aartsen op nummer één te zetten op de voordracht voor de nieuwe burgemeester. Als de ministerraad akkoord is, kan hij na een handtekening van de koningin op 1 maart beginnen als burgemeester van Den Haag. “Hij is bere-geïnteresseerd in de hele stad”, zei locoburgemeester Jetta Klijnsma na deze bekendmaking.

Hij zou elitair zijn en vooral een burgemeester voor het zand, maar daar zijn de betrokkenen het niet mee eens. Toevalligerwijs kon de beoogd burgemeester de zaterdag na de bekendmaking van zijn voordracht al aan de slag bij de Afrikaanse gemeenschap in Den Haag. Hij was uitgenodigd als oud-minister van Buitenlandse Zaken bij de conferentie Afrika Present, maar zat er nu ook als toekomstig burgemeester. “Het hoort erbij net als Iftarmaaltijden en je laten bestrooien met allerlei vrolijke poeders”, zegt Klijnsma. Het hele college zal Van Aartsen gaan inwerken. “Hij heeft verder een fantastisch team met ondersteuners waar ik nu als locoburgemeester ook van profiteer. Daarover mag hij niet mopperen. De eerste maanden zal hij waarschijnlijk veel werkbezoeken afleggen”, aldus Klijnsma.

Volgens de voorzitter van de vertrouwenscommissie Marieke Bolle stak Van Aartsen met kop en schouders boven de andere kandidaten uit. “Zijn handen jeuken om hier aan de slag te gaan’, aldus Bolle. “Elitair vind ik hem niet. Het is een lange, statige man, maar iedereen moet hem zelf maar leren kennen en door die houding heen prikken.” Gebrek aan ervaring in de lokale politiek was geen reden om daaraan te twijfelen. “Hij wil dat heel erg graag leren”, zegt Bolle. Bovendien heeft Van Aartsen uit zijn tijd als minister van Buitenlandse Zaken ervaring met internationale netwerken. De commissie was volgens Bolle onder de indruk van de manier waarop Van Aartsen als kersvers minister van Landbouw in een crisis terechtkwam en aan de keukentafel bij de boeren thuis zijn positie toelichtte. In een rollenspel zijn de kandidaten tijdens de sollicitatieprocedure getest en volgens Bolle bracht Van Aartsen het er daar goed vanaf.

Jammer

CDA-fractievoorzitter Michel Santbergen vindt het jammer dat de nieuwe burgemeester niet van CDA-huize is. Hij hoopt dat Van Aartsen het ondanks zijn gebrek aan ervaring in het lokaal bestuur goed doet. “Daar gaan wij hem wel bij steunen”, aldus Santbergen. Niet iedereen was even tevreden over de keuze. “Ik vind het geen voor de hand liggende keuze. Het is iemand die van het andere Den Haag komt overwaaien, maar ik wil hem wel een kans geven. Ik word graag overtuigd”, zegt Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij. Hij ziet Van Aartsen nog niet, zoals beoogd kandidaat Gerd Leers, als burgemeester praten met de woonwagenbewoners. Wijsmuller wil dat de raad de hele procedure nog eens evalueert. “Ik wil weten waarom zo weinig mensen hebben gesolliciteerd, daardoor was de keuze beperkt”, zegt hij. Op de vacature kwamen elf reacties, waarvan vijf van de Jonge Socialisten, twee van het CDA, twee van de VVD, één van de PvdA en één van D66. Wie nummer twee was op de voordracht van de gemeenteraad aan de minister van Binnenlandse Zaken blijft geheim, net als het verloop van de sollicitatieprocedure.

Mogelijk dat de ministerraad volgende week al de benoeming van Van Aartsen tot burgemeester van Den Haag bekrachtigt. Dat betekent dat de nieuwe burgemeester inderdaad per 1 maart aan de slag kan. Daarmee heeft de Hofstad voor het eerst sinds Salomon de Monchy weer een liberale burgemeester. De Monchy vertrok in 1947. Vanaf dat moment tot het afscheid van Wim Deetman op 1 januari werd Den Haag geleid door burgemeesters van confessionele partijen.

Jozias Johannes van Aartsen

Geboren: 25 december 1947 in Den Haag

Woont: Statenkwartier

Gezin: Hij is getrouwd en heeft drie zoons

Vader Jan van Aartsen was wethouder van Economische Zaken in Den Haag van 1949 tot 1958 en werd daarna minister en later Commissaris van de koningin in Zeeland.

Loopbaan: Van Aartsen studeerde rechten aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, maar maakte de opleiding niet af. Hij begon zijn loopbaan als medewerker van de VVD-fractie in de Tweede Kamer der Staten-Generaal en was directeur van de Prof.Mr. B.M. Teldersstichting, het wetenschappelijk bureau van de VVD. Van 1979 tot 1994 bekleedde hij diverse functies bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en schopte het tot secretaris-generaal. Daarna werd hij minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij in het kabinet Kok-1. In het tweede kabinet Kok was Van Aartsen minister van Buitenlandse Zaken. Daarna werd hij Kamerlid. Van 2003 tot 2006 was hij fractievoorzitter van de VVD. Na de verkiezingsnederlaag voor zijn partij bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2006 legde hij die functie neer. Hij bleef tot 30 november 2006 lid van de Tweede Kamer.

Momenteel is hij namens de Europese Commissie coördinator van de aanleg van een gaspijpleiding van Turkije naar Oostenrijk, het Nabucco-project.