‘Degene met de meeste connecties pikken we eruit om netwerk te verstoren’

De politie Haaglanden heeft een nieuwe categorie toegevoegd aan jeugdbendes: het criminele netwerk. De politie volgt de leden, kijkt met wie ze omgaan, wat ze aan hebben en welke auto ze hebben. Zo willen zij verbanden in kaart brengen en de pakkans vergroten.

“Uitroeien is een illusie. Criminele jeugdgroepen zijn van alle tijden, alleen noemden we ze eerst anders”, zegt Hanneke Ekelmans, directeur Opsporing en Informatie van de politie Haaglanden. “Wij benoemen het probleem en dat helpt ons bij het in kaart brengen en aanpakken van de groepen. We proberen de netwerken te ontregelen door degene met de meeste connecties eruit te halen. Dan staat er wel weer een nieuwe leider op, maar de groep is even uit evenwicht. We zetten de schijnwerper erop en daar werken alle collega’s aan mee. Ze hebben foto’s mee en op het bureau hangen posters met de top 25. Hun opdracht is goed kijken en alles vastleggen. Die heeft een groene jas en rijdt rond in zo’n auto”.

Netwerken

Politie, justitie en de gemeente hebben de afgelopen tijd twee criminele netwerken zien ontstaan van jeugdbendes. De ene bestaat uit zes criminele jeugdgroepen rond bureau De Heemstraat, de ander uit twee rond de Berensteinlaan.  “We onderscheiden nu twee criminele jeugdnetwerken, omdat het onze aanpak kan bevorderen. We brengen iedereen in kaart en houden in de gaten wie waar met wie zit”. De acties rond de Zevensprong, de kruising De La Reyweg, Apeldoornselaan, Paul Krugerlaan, Beeklaan, Regentesselaan, Loosduinseweg-en kade blijkt daarbij een bron van informatie. “Daar komen verschillende groepen samen om plannen te maken. We kwamen daar onlangs twee kopstukken tegen uit de groepen Bouwlust en Mariahoeve. Ze zoeken wie ze nodig hebben voor een klus, als ze een motor missen, kijken ze bij de andere groepen wie er een heeft”. Opvallend is wel dat de afspraken dus regelmatig bij de Zevensprong worden gemaakt, terwijl de groepen daar niet actief zijn.

De politie Haaglanden kwam er door een samenwerking met korps Hollands Midden ook achter dat er in Mariahoeve een criminele groep actief was. “Dat bleek uit een gezamenlijk onderzoek. Zonder die samenwerking hadden we die groep niet in kaart kunnen brengen. We laten meer zien wat er gebeurt en hoe de verbanden zitten. Maar dat zal de leden van die groepen een zorg zijn. Zij zoeken naar manieren waardoor ze het minst last van ons hebben. Bijvoorbeeld door een kluiskraak te plegen aan de andere kant van het land”.

Nieuwe aanwas

Wijkagenten spelen in deze aanpak een belangrijke rol. Zij kennen de jeugd in hun buurt en zien ook wie opvallend gedrag vertoond. Daarbij wordt ook de nieuwe aanwas, broertjes, neefjes en andere buurtkinderen die omgaan met de leden in kaart gebracht. “Het heeft weinig zin om te wachten tot ze wat doen, we proberen er voor die tijd bij te zijn”. Het probleem is onuitroeibaar, maar de politie wil de veiligheid in de buurten waar de bendes actief zijn zo veel mogelijk vergroten en hun macht inperken. “We houden ook de nieuwe aanwas in de gaten, of zoals onze korpschef zei in zijn nieuwjaarstoespraak: ‘de aanpak begint al op het consultatiebureau’ “, aldus Ekelmans. Zij wijst er wel op dat de rol van de politie vooral signalerend is. De aanpak moet gebeuren met instanties en de ouders.

Aanpak werkt

De aanpak werkt wel, blijkt uit de cijfers. Het aantal aangiften neemt af, het aantal inbraken is rond de Delftselaan met 40 procent gedaald, maar er zijn pieken in overvallen. De veiligheid neemt toe, maar het gaat om de subjectieve ervaring ervan. “En dat is ook logisch. Je zult maar het slachtoffer zijn, dan voel je je niet veilig meer”. Rond de Delftselaan en de De Heemstraat is volgens Ekelmans al veel bereikt om de veiligheid te vergroten. “Daar zijn we ook erg actief en ook hier geen illusie: als je stopt met surveilleren komt de criminaliteit zo terug”.

Politie en justitie ruimen plankzaken op

De zaken die regelmatig ondersneeuwen bij grotere zaken als overvallen en grote misdrijven moeten ook worden opgelost. Daar hebben de verdachten en aangevers recht op, vinden ze bij politie en justitie. Vandaar dat ze afgelopen week een inhaalslag maakten. Driehonderd onopgeloste eenvoudige zaken, vernieling, diefstal en andere relatief lichte vergrijpen.

‘Plankzaken opgeruimd’ staat er op de gebakjes voor de 200 deelnemende agenten, medewerkers van de reclassering en het openbaar ministerie. De verdachten zelf moeten het met koekjes doen. Zij melden zich bij de balie met een brief die zij van de politie kregen, gaan door naar de aanmeldbalie met vier computers, worden verhoord en vervolgens kunnen zij meteen een eventuele boete betalen of taakstraf tegemoet zien.

Paul Entken, adjunct-directeur opsporing bij de politie: “Het is een soort wasstraat. We willen niet alleen recht doen aan de aangever, maar ook aan de verdachte. Daarbij hopen we te leren hoe we kunnen voorkomen dat dit soort zaken op de plank komen door ook naar andere afhandelingsmogelijkheden te kijken, zoals bemiddeling bij een burenruzie”. De zaken van alle bureaus in Haaglanden zijn op een hoop gegooid, voorbereid door rechercheurs en mensen van Justitie, zodat ze achter elkaar kunnen worden afgehandeld in de Politieacademie aan de Wegastraat. De politie hoort 30 mensen per uur.

Yolanda de Groot, officier van Justitie: “We willen de zaken zo snel mogelijk afdoen. De mensen komen zelf. Vandaag zullen de mensen vooral een boete krijgen, gratis voor de Staat gaan werken of een schadevergoeding moeten betalen. Er is een extra pinautomaat neergezet en de politie rekent dan af met de aangevers”.

De reclassering is aanwezig om steun, hulp en advies te geven en in het geval van een werkstraf bemiddelt de reclassering in het traject naar werk. Uitzonderlijk aan deze dag is dat er een kamer is ingericht waar de aangevers direct worden gebeld en op de hoogte worden gesteld van de afloop van de zaak. De opkomst die ochtend ligt hoog: 90 procent. Later op de dag stort het een beetje in en uiteindelijk is gemiddeld 68 procent van de gevallen afgehandeld. Dat komt neer op 182 zaken in Haaglanden. Onder de verdachten zaten ook minderjarigen. Voor diegenen die niet kwamen opdagen gaan politie en justitie bekijken hoe die worden afgehandeld en zo nodig halen ze deze mensen thuis op om hun straf alsnog op te leggen.

De Groot wordt tijdens haar gesprek met de pers naar boven geroepen. Een van de verdachten kreeg de open vraag waarom hij zich moest melden. Hij had kennelijk de brief niet goed gelezen waar de reden mishandeling in stond. “Ik ben herkend op camerabeelden van een straatroof”, zegt hij tegen de rechercheur. Daarmee bekende hij betrokkenheid bij een andere grote zaak en niet bedoeld voor vandaag. De officier geeft toestemming tot aanhouding en de verdachte wordt meegenomen naar het politiebureau voor nader verhoor.

Een moeder levert bij de balie een brief af met een bekentenis van haar zoon, keurig ondertekend. Hij kan niet komen, omdat hij een werkstraf moet uitvoeren. De reclassering zorgt ervoor dat hij na zijn dienst alsnog naar de Wegastraat komt om zijn boete te betalen.

De zaken kunnen alleen worden afgedaan bij een bekentenis. “Als die er niet is, komt het voor bij de rechter. Ik wijs de verdachten er wel als er zoveel bewijs is dat hun zaak bij de rechter weinig kans maakt, maar ik kan ze niet tot een bekentenis dwingen”, zegt De Groot. Als de rechter eraan te pas moet komen, krijgen de verdachten deze dag meteen een dagvaarding mee. De maximumstraf die wordt opgelegd is 180 uur werkstraf. “Maar ik zit dagelijks op zitting, dus ik weet welke werkstraf de rechter voor welke daad geeft”.

Van Aartsen: Vaker inzet Marechaussee in de toekomst

De inzet van 20 mensen van de Marechaussee tijdens de jaarwisseling was volgens burgemeester Van Aartsen een toets. Hij wil hier vaker gebruik van maken om het eigen politiekorps te ontzien.

De inzet is hem goed bevallen en de burgemeester overweegt om de Marechaussee, bijvoorbeeld tijdens demonstraties in Den Haag in te zetten. “We hebben die mogelijkheid gekregen van het kabinet en dan moeten we er ook gebruik van maken”, aldus Van Aartsen. Hij heeft het verzoek gedaan bji het kabinet en dat is gehonoreerd.

De politie Haaglanden moet als het aan minister Opstelten van Veiligheid en Justitie ligt veel agenten inleveren. Vorig jaar maart schreef Van Aartsen aan de gemeenteraad dat dit ingrijpende gevolgen zou hebben voor de politie-inzet in de regio Haaglanden. De politie Haaglanden verliest 200 fte en moet volgens het kabinetsplan van 4570 voltijdsbanen (fte) aan politieagenten in 2010 krimpen naar 4370 in 2015. Van Aartsen ervaart dit als ‘buitengewoon teleurstellend’ en ‘kan deze niet rijmen met het niveau van veiligheidszorg dat voor een regio als Haaglanden noodzakelijk is’, schreef hij in de bewuste brief. Mede door deze bezuinigingen wil de burgemeester vaker een verzoek doen bij het kabinet om leden van de Marechaussee in te zetten om het korps Haaglanden te ontzien en te zorgen dat de agenten ook gewoon verlof kunnen opnemen.

Autobranden

Tijdens de jaarwisseling heeft de gemeente gebruik gemaakt van twintig leden van het militaire politiekorps. “Veel mensen denken dat er militairen de stad in komen, maar het zijn eigenlijk gewoon extra politiemensen met dezelfde bevoegdheden”. De helft van de marechaussee werd ingezet bij het Oscarteam dat zich richt op daders van autobranden. Zij konden niet voorkomen dat er 47 auto’s in vlammen opgingen. Vorig jaar gingen ongeveer eenzelfde aantal auto’s met oud en nieuw in rook op. De politie heeft een speciaal autobrandenteam ingericht voor de opsporing van de daders en zoekt voor het achterhalen van de toedracht en het succesvol  vervolgen van de verdachten nog naar beelden.

Rolmodellen

De andere helft vergezelde de ‘rolmodellen’, de vrijwilligers die Haagse buurten veilig moesten houden. De rolmodellen konden bijvoorbeeld door hun aanwezigheid voorkomen dat de sfeer omsloeg toen de elektriciteit in de Van Hattemlaan en het Anna Blamanplein uitviel. Volgens de burgemeester verliep de jaarwisseling relatief rustig. De Mobiele Eenheid werd ingezet in Ypenburg, waar bewoners zich tegen de politie richtten. Volgens de bewoners was deze inzet overigens overdreven.

Aanhoudingen

Er werden in Den Haag tijdens de nacht 145 personen aangehouden voor het plegen van misdrijven. De vorige jaarwisseling waren dat er nog 73. De politie hield van 2011 op 2012 vier personen aan die zich niet hielden aan het gebiedsverbod dat hen op grond van de ‘Overlastwet’, beter bekend als de voetbalwet was opgelegd.  Het Openbaar Ministerie heeft direct op 1 januari al meer dan 70 zaken uit Haaglanden en Hollands-Midden beoordeeld van verdachten die waren aangehouden rond de jaarwisseling. Dit gebeurde op de ZSM-locatie Zuiderpark. ZSM staat voor Zo Spoedig, Slim, Simpel en Samen Mogelijk. Deze aanpak maakt het mogelijk om verdachten van eenvoudige misdrijven zoveel mogelijk lik op stuk te geven of anderszins buiten de rechter om af te handelen. Na de aanhouding van de verdachte wordt zo snel als mogelijk een beslissing genomen over de mogelijke straf.

Supersnelrecht

De officieren van justitie en parketsecretarissen die de zaken van de jaarwisseling hebben beoordeeld, hebben onder andere aan 14 personen een OM-strafbeschikking uitgereikt, 8 personen kregen een dagvaarding voor themazittingen in februari, 7 personen moeten later op een officierszitting komen, 18 verdachten zijn deze week al berecht tijdens een supersnelrechtzitting.  De overige zaken zijn nog in onderzoek en een aantal zaken zijn overgedragen aan het Functioneel Parket.

Meer straatroven en minder overvallen in Den Haag

Het aantal straatroven in Den Haag is in de eerste twee maanden van dit jaar gestegen van 75 naar 128. In dezelfde periode zijn wel minder overvallen gepleegd: twintig tegen 32 vorig jaar januari en februari.

Volgens burgemeester Jozias van Aartsen duidt de daling in het aantal overvallen op succes van de Haagse aanpak met meer aandacht voor overvallen die in 2009 is ingezet door burgemeester, hoofdofficier Theo Hofstee en hoofdcommissaris Henk van Essen. Overigens bleef het aantal aangehouden verdachten van overvallen gelijk op veertien.

Uit ervaring blijkt volgens de politie een relatie tussen meer aandacht voor overvallen en de stijging van het aantal straatroven. De verdachten bij straatroven en overvallen komen uit dezelfde groep. Vaak zijn het jonge leden van criminele jeugdgroepen in de stad. De politie richt zich daarom dit jaar extra op de aanpak van deze groepen, individuele groepsleden en de gebieden waar zij actief zijn. De politie heeft het over ‘hot groups’, ‘hot shots’ en ‘hot spots’.

De politie heeft een lijst met 22 overvallers die mogelijk opnieuw zullen toeslaan. Deze groep wordt nauwlettend in de gaten gehouden en besproken in een speciaal overleg tussen Openbaar Ministerie, Reclassering Nederland en politie Haaglanden. Dit heeft in februari geleid tot de aanhouding van één van de 22 personen in verband met voorbereidingshandelingen voor een overval. Een andere persoon is begin maart aangehouden voor een drugsgerelateerd delict.

In totaal worden in de regio Haaglanden zo’n 400 jeugdige criminelen in de gaten gehouden en 250 jeugdige en volwassen veelplegers gericht benaderd. De politie heeft speciale interventieteams opgericht, die bestaan uit rechercheurs, wijkagenten en politiesurveillanten.

De burgemeester, politie en justitie beloven alles te doen om het aantal straatroven te verlagen en het aantal opgeloste zaken te vergroten. Al de komende tijd verwacht de politie nog een aantal verdachten van straatroven op te kunnen pakken. De PVV reageerde meteen ontzet op de cijfers en wil snel een debat met de burgemeester.

Politie waarschuwt tegen woninginbraken

Een 89-jarige bewoonster van de Copernicuslaan heeft afgelopen zondagochtend net na middernacht een inbreker op heterdaad betrapt. Het is de beginzin van een recent politiebericht.  Deze keer liep het goed af, maar veel inbrekers zijn deze weken weer op pad. De politie probeert hun slagingskansen te verminderen.

Het politiebericht gaat verder: “De man vluchtte op de fiets. Meerdere buurtbewoners hielpen de politie bij de zoektocht naar de verdachte. Uiteindelijk bleek dat de man zich ergens verstopte in de Govert Bidloostraat. Na een zoektocht bij meerdere woningen in die straat, werd de verdachte op het dak aangetroffen waar hij zich probeerde te verstoppen achter een paar schoorstenen”. Volgens een woordvoerder van de politie vluchtte de man een portiek in. “Het volgende moment zagen ze een paar benen op het dak. Er staat niet bij hoe hij daar is gekomen. De man woonde in ieder geval niet op dat adres”, aldus de zegsvrouw.

Hoe de man het dak op kwam is onbekend, de politie waarschuwt wel voor klimpartijen in de folder Tips voor een onbezorgde vakantie: ‘Berg opklimmateriaal zoals ladder, tuinmeubilair, altijd op of leg deze deugdelijk vast’. Andere tips zijn het goed op slot doen van de deuren, sluit alle namen, doe geen labels aan reservesleutel, leg geen sleutel onder een bloempot, sluit alle ramen, ook het kleine toiletraam en bijvoorbeeld laat de brievenbus legen.

Witte voetjes

De politie Haaglanden gaat ook deuren langs voor de ‘witte voetjes’-actie. Als zij een open raam of deur tegenkomen, plaatsen zij een kaartje in de vorm van een voetstap met de tekst ‘deze schoenafdruk had van een insluiper kunnen zijn’. “Dit zijn meestal gerichte acties en elk bureau beslist zelf wanneer ze op pad gaan. Dat kan op verschillende tijdstippen zijn. Als zij een open raam of deur zien, laten ze de schoenafdruk achter als waarschuwing. Natuurlijk doen ze dat niet zichtbaar, want we willen inbrekers niet attenderen op de gelegenheid. We willen juist mensen alert maken dat een inbraak zo is gepleegd. Dus laat ook niet je deur open als je boven de was doet, bijvoorbeeld. Het gaat ons om de bewustwording”, licht woordvoerder Chantal Margés toe. In de zomer zijn mensen eerder geneigd om ramen en deuren open te laten dan in de winter. Toch zijn er in de zomer juist minder inbraken dan in de winter, als het langer donker is.

Den Haag veiliger: ‘Ik zie nog lelijke zweren’

Den Haag moest veiliger worden: minder criminaliteit en overlast en een veiliger gevoel in de stad. Het had de hoogste prioriteit toen dit college in 2006 begon. In de verkiezingsprogramma’s besteedt iedere partij er aandacht aan.

Het aantal aangiften daalde de afgelopen vijf jaar in Den Haag met 26 procent, terwijl de aangiftebereidheid gelijk bleef. Het aantal aanhoudingen voor een misdrijf liep op, maar het gevoel van onveiligheid is gebleven. Uit de enquête van TNS-Nipo naar de gemeenteraadsverkiezingen blijkt dat 55 procent van de Hagenaars veiligheid het belangrijkst vinden.

“Het is lastig om te concluderen of Den Haag veiliger is geworden. Cijfermatig gezien gaat het met de veiligheid sinds 2002 de goede kant op. Het aantal aangiftes neemt af terwijl uit de politiemonitor blijkt dat terwijl de bereidheid om aangifte te doen vrijwel gelijk blijft. Dat betekent dat er minder criminaliteit is”, zegt Wim Hoonhout, woordvoerder van de politie Haaglanden.

De meest recente cijfers dateren van juli vorig jaar. Grote dalers waren zakkenrollerij (-28 procent), fietsendiefstal (-26 procent) en diefstal uit bedrijven (-18 procent). Overige diefstallen, zoals van bromfietsen en auto’s, namen sterk af (respectievelijk -30 en -25 procent).  “Daarmee is niet gezegd dat iedereen zich veiliger voelt. Bijvoorbeeld als hangjongeren regelmatig voor je deur staan, dan kun je je onveilig voelen, al doen ze niets”, aldus Hoonhout.

Hoewel het beter gaat, is er op specifieke onderdelen nog veel winst te behalen. “Ik zie nog wel wat lelijke zweren, bijvoorbeeld de toename van overvallen met 20 procent tot 170 in 2009. De diefstal uit auto’s is met 25 procent toegenomen, vooral vanwege dure  navigatieapparatuur die mensen achterlaten in de auto”. Het veiligheidsgevoel kan volgens de woordvoerder alleen verder groeien met een integrale aanpak met gemeente, corporaties en jeugdzorg.

Kanttekening

Hoonhout maakt een kritische kanttekening over de komende bezuinigingen op de politie. “Van de 3000 politieagenten op straat moeten er in Haaglanden 180 verdwijnen dat is in een tijd waarin veiligheid hoog op de agenda staat, eigenlijk niet wenselijk.”

Burgemeester Jozias van Aartsen heeft over de korting op politiemensen al afwijzend gereageerd. Hij voorspelde bijvoorbeeld in de Volkskrant een breed protest als minister Guusje ter Horst van Binnenlandse Zaken haar plannen uitvoert. Volgens Van Aartsen, tevens voorzitter van het korpsbeheerdersberaad in dezelfde krant is het inleveren van agenten in de grote steden ‘een onbegaanbaar pad’.

Eind vorige maand stuurde het college al een brief naar de gemeenteraad over dreigende bezuinigingen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. “Deze berekening laat zien dat de terugval in 2010 nog beperkt is, maar we in 2011 33,2 procent minder geld van het Rijk krijgen voor de vermindering van overlast en verloedering… Uiteraard hebben wij bij diverse gelegenheden het rijk gewezen op de onwenselijkheid van bezuinigingen op de middelen die voor veiligheid en leefbaarheid beschikbaar zijn”, schrijft het college. Een deel van de dreigende tekorten moet worden opgevangen door heroverweging of een doelmatigheidsslag’, aldus het college.

Deetman

Sinds de komst van Van Aartsen is er in de stad op veiligheidsgebied wel wat veranderd. Grote politiemachten om de orde te bewaren, zoals bij zijn voorganger Deetman, zijn niet meer aan de orde van de dag. Een van de eerste wapenfeiten was om ADO in te schakelen bij de veiligheid in en om het stadion. Meer verantwoordelijkheden en minder zichtbaar blauw lijken te werken. Ook oud en nieuw verliep volgens Van Aartsen weer net iets beter dan het jaar ervoor. “Maar dat wil in gene delen zeggen dat je je neerlegt bij de situatie die in zo’n nacht optreedt”, hield hij de commissie Veiligheid twee weken geleden voor.

Slachtofferhulp Nederland, afdeling Haaglanden, kan geen vergelijking maken over de cijfers van aanmeldingen de afgelopen jaren door de overgang naar een nieuw computersysteem met een andere registratie. “Wat ik wel kan aangeven is dat we in 2009 voor geweld 3362 aanmeldingen hebben en op het gebied van verkeer 1805. Deze cijfers zeggen niets over de toename van de criminaliteit, maar het aantal mensen dat hulp zoekt bij Slachtofferhulp Nederland. We merken wel dat de ernst van het geweld toeneemt. Ik denk dat dat te maken heeft met de verharding van de maatschappij, maar ook dat kan ik niet wetenschappelijk onderbouwen”, aldus De Jong.

Juan

Slachtoffer van een woninginbraak is de Spaanse student Juan Rodriguez. “In een week is er drie keer in mijn buurt ingebroken. Bij mij zijn ze over het hek geklommen en door de tuin binnengekomen, terwijl wij lagen te slapen. De computer, televisie, Nintendo, portemonnees en luidsprekers hebben ze meegenomen”. Rodriguez heeft de politie gebeld die na twintig minuten kwam en vingerafdrukken namen van een fles in de tuin. “Verder niets. Na een maand kregen we een brief dat ze niks hebben gevonden. Ik vind dat ze het serieuzer moeten nemen. Laatst moest ik bijna mee naar het bureau omdat ik mijn paspoort niet snel genoeg kon vinden. Eerder kreeg ik al een boete omdat ik hem niet bij me had. Sindsdien haat ik de politie. Ik voel me niet echt veilig meer en slaap slecht”. Rodriguez woont in de Schilderswijk, maar denkt niet aan verhuizen, omdat hij zijn huis en de buurt te leuk vindt.

Linda, de voornaam is genoeg, maakte drie keer in het jaar een autoinbraak mee. “Waren we in Loosduinen net af van het bekrassen van auto’s, krijg je dit. We hadden niets van waarde in de auto. De laatste keer alleen een zakje drop. Je vraagt je wel af waar het met de buurt naartoe gaat”.